«Қария тыңдалмаса, Жігіт шыңдалмайды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Қарияның ақылы тыңдалмаса, жас ұрпақ дұрыс бағыт алып, өмірдің сабағын толық үйрене алмайды. Бұл мақал үлкеннің сөзі — тәжірибе, ал сол тәжірибені құлаққа іліп, бойға сіңірген жігіт қана шыңдалып, азамат болады деген ойды білдіреді. Мұндағы «тыңдалмау» — құрметтің жоқтығы ғана емес, тәрбиеден, өмірлік сабақтан құр қалу.
Образдар мен теңеулер
«Қария» — өмір көрген, талай сыннан өткен даналықтың бейнесі. «Жігіт» — әлі қалыптасу үстіндегі жас буын, мінезі мен бағыты енді бекитін адам. «Шыңдалу» сөзі темірдің отта шынығуы сияқты, адам да қиындық, тәлім және ақыл арқылы мықты болатынын аңғартады. Яғни, үлкеннің ақылы — жігіттің рухани ұстаханасы.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ата-әженің, ауыл ақсақалының не тәжірибелі маманның кеңесін елемеу дұрыс еместігін еске салады. Мысалы, жұмысты жаңа бастаған жас маман тәжірибелі әріптесінің кеңесін тыңдаса, қателігі азайып, тез өседі. Ал тыңдамаса, бір істі қайта-қайта бұзып, уақыт жоғалтады.
Jigit shyńdalmaıdy.