Қарттың айтқанын істе,
Жастың тапқанын тісте.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қарттың айтқанын істе, жастың тапқанын тісте деген мақал үлкеннің ақылы мен тәжірибесін қадірлеуді үйретеді. Тура мағынасында, қария не десе, соны орында, ал жастың тапқан несібесінен бірге пайдаланып отыр деген ой бар. Астарлы мағынасы — өмір көрген кәрінің сөзі бос болмайды, оның кеңесі талай қателіктен сақтайды. Ал жастың еңбегі, тапқаны — ортақ береке, оны да құрметтеп, пайдаға жарату керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қарт» — тәжірибе, сабыр, көрген-білгеннің символы. «Жас» — күш, әрекет, еңбек пен ізденістің бейнесі. «Айтқанын істе» дегені үлкеннің өнегесіне құлақ асу болса, «тапқанын тісте» дегені жастың маңдай терімен келген ырысқа ортақтасып, оны бағалау дегенді білдіреді. Мұнда ақыл мен еңбек, тәжірибе мен жігер қатар қойылған.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал отбасында, жұмыста, оқуда жиі қолданылады. Мысалы, ата-әже немересіне өмірлік маңызды шешімде асықпай, үлкендердің кеңесін тыңдауды айтады. Сонымен бірге, жас адамның еңбегін де жоққа шығармай, оның жетістігін қолдап, ортақ қуанышқа айналдыру қажет екенін еске салады.
Jastyń tapqanyn tiste.