Қараңғыда қалтырағанша,
Жарықта жалтыра.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға істі ертерек, қолайлы кезде атқаруды ескертеді. Тура мағынада: қараңғыда тоңып, қалтырап жүргенше, жарықта әрекет етіп, жылынып алу жақсы. Астарлы мағынада: қиындық түскенде емес, мүмкіндік барда қимылдау керек. Өмірде де бір нәрсені кейінге қалдыра бермей, уақытында шешім қабылдаған адам ұтады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қараңғы» — қиындық, қолайсыздық, мүмкіндік аз кездің бейнесі. «Қалтырау» — амалсыздық, тоңу, әлсіз күй. Ал «жарық» — мүмкіндік, ыңғайлы сәт, дұрыс орта. «Жалтырау» сөзі жай ғана жылтырап тұру емес, жарықта көрініп, белсенді болу, өз ісіңді көрсете білу дегенді аңғартады. Яғни мақал жарық пен қараңғыны өмірдің екі түрлі жағдайына теңейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе оқу мен жұмысқа қатысты өте орынды. Мысалы, студент емтиханға бір күн қалғанда емес, семестр бойы дайындалса, соңында қиналмайды. Сол сияқты адам қаржы жинауды, денсаулық күтуді, мамандық үйренуді ерте бастаса, қиын сәтте сасып қалмайды.
Jaryqta jaltyra.