Өсиет туралы — 25-бет 1656
Сұрыптау:
Күнге көннен қатырған сабадай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында күннің ыстығында көннен жасалған сабаның кеуіп, қатайып қалатынын…
Күнге қарағанның көзі қарығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — күнге тіке қараған адамның көзі ауырлап, қарығатыны. Астарлы мағынасы…
Күні жеткен бала күшенбей-ақ туады.
Негізгі мағынасы Күні жеткен бала күшенбей-ақ туады дегені — әр істің өз уақыты, өз мерзімі бар деген ой. Тура…
Күнінде асыл десең де,
Қартайғанда ер жетім.
Қартайғанда ер жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам жас кезінде қадірлі, сүйікті, бағалы көрінсе де, қартайғанда жалғыз…
Күн қораланса, күрегіңді сайла,
Ай қораланса, арысыңды сайла.
Ай қораланса, арысыңды сайла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ауа райының өзгерісін алдын ала байқап, соған сай дайын болу керегін айтады. Тура…
Күнде бір мақал
«Өсиет туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Күннің жаманы кетер,
Адамның жаманы кетпес.
Адамның жаманы кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күннің жаман кезі, яғни бұлтты, суық, қолайсыз сәті өтіп кетеді. Ал…
Күннің көзін балшықпен сылай алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күннің жарығын балшықпен жауып, өшіре алмайсың. Астарлы мағынасы…
Күріш азса - күрмек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш егісінде күтім дұрыс болмаса, пайдалы күріштің арасына арам шөп…
Күттіруден күту қиын.
Негізгі мағынасы Күттіруден күту қиын дегені — біреуді әдейі ұзақ уақыт тосып қою, уақытын алып, сабырын сынау оңай…
Күшігі жоқ ит жүгірмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — күшігі жоқ иттің жүгірмейтіні, яғни оны алға жетелейтін, соңынан ілесетін…
Күшін білмеген күшенер.
Негізгі мағынасы «Күшін білмеген күшенер» деген мақал адам өз шамасын, мүмкіндігін, орнын дұрыс бағаламаса, орынсыз…
Кұлақпен естігенді көзбен көрген артық,
Көзбен көргенді бастан кешкен артық.
Көзбен көргенді бастан кешкен артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірден алынған шынайы тәжірибенің бәрінен де қымбат екенін айтады. Құлақпен естіген хабар…
Қадіріңді білгенге жұмса.
«Ар ма? » деген - өлге қуат,
«Бар бол!» деген - бәріне зият.
«Ар ма? » деген - өлге қуат,
«Бар бол!» деген - бәріне зият.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз қадір-қасиетін, күшін, білімін, уақыты мен ықыласын оны түсінетін, бағалай білетін…
Қадіріңді білмегенге қадіріңді кетірме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз қадір-қасиетін, ар-намысын бәрінен жоғары қоюы керек дегенді білдіреді. Тура…
Қажу қартқа да ұят.
Негізгі мағынасы «Қажу қартқа да ұят» деген мақал адамның жасы ұлғайса да, еңсесін түсіріп, тез шаршап, жігерсіздікке…
Қазақбайдың ұлы болғанша,
Халықбайдың құлы бол.
Халықбайдың құлы бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — атағы бар, бірақ өзінен шыққан пайдасы жоқ бір әулеттің адамы болғаннан…
«Қазақ» десең, өзіңе тиеді,
«Соқыр» десең, көзіне тиеді.
«Соқыр» десең, көзіне тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің салмағын, адамның абыройына тиетін ауыр ескертуді білдіреді. Біреуге тура айтылған…
Қазан аузы жоғары.
Негізгі мағынасы «Қазан аузы жоғары» деген мақал тура мағынасында қазанды отқа қойғанда оның аузы жоғары тұратынын…
Қазанға - қақпақ, есікке - іргенек.
Негізгі мағынасы Қазанға қақпақ, есікке іргенек керек деген сөз — әр нәрсенің өз қорғаны, өз реті болуы тиіс деген ойды…
Қазанға не салсаң,
Шөмішіңе сол ілінер.
Шөмішіңе сол ілінер.
Негізгі мағынасы Қазанға не салсаң, шөмішіңе де соны ілесің дегені — адам не істесе, соның нәтижесін өзі көреді. Тура…
Қазанға түскен қайтып қапқа түспейді.
Негізгі мағынасы Қазанға түскен нәрсе қайтадан қапқа түспейді деген сөз — бір іске араласып, пісіп-жетіліп, өңі…
Қазаннан қақпақ кетсе,
Иттен ұят кетеді.
Иттен ұят кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тәртіп пен бақылау әлсіресе, арсыздық пен берекесіздік көбейеді дегенді білдіреді. Тура…
Қайғы қан аздырады,
Мылжың ми тоздырады.
Мылжың ми тоздырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз уайым мен көпсөзділіктен сақтандырады. Бірінші жолдағы «қайғы қан аздырады»…
Қайғың қара көже болсын.
Негізгі мағынасы «Қайғың қара көже болсын» деген сөздің тура мағынасы — қайғының қара көжедей жұтаң, жеңіл болсын деген…
Қайратың жетпесе, амалына бақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адамның күші, қайраты жетпесе, онда істі басқа жолмен, ақыл мен амал…
Қайталаған дерт жаман,
Қайта бұзылған серт жаман.
Қайта бұзылған серт жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал уәде мен анттың қадірін түсіндіреді. Бір рет бұзылған серттің өзі жаман болса, сол қателік…
Қайырсыз пайдадан қайырлы залал артық.
Негізгі мағынасы Қайырсыз пайдадан қайырлы залал артық деген сөздің тура мағынасы — пайда көрінгенімен, оның игілігі…
Қайырымдылық жасасаң,
Қайырын өзің көресің.
Қайырын өзің көресің.
Негізгі мағынасы Қайырымдылық жасалған жақсылықтың өтеуі міндетті түрде қайтып келетінін білдіреді. Тура мағынасында…
Қақылдаған тауық тумай қоймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қақылдап, жиі шақырған тауық ақыры жұмыртқалап, балапан шығарады. Астарлы…
Қалған көңілдің мұзы кетсе де, сызы кетпес.
Негізгі мағынасы Қалған көңілдің мұзы кетсе де, сызы кетпес деген мақал адам жүрегіне түскен реніштің бірден…
Қалған көңіл - шыққан жан.
Негізгі мағынасы Қалған көңіл — өмірден, бір сөзден не бір іс-әрекеттен жараланып, суып қалған ішкі реніш. Шыққан жан…
Қалжырағаннан былжыраған жаман.
Негізгі мағынасы «Қалжырағаннан былжыраған жаман» деген мақал адамның қатты шаршап, әлсіреп қалуы уақытша қиындық…
Қалпақтың қапысы жоқ,
Киетін басты айт.
Киетін басты айт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қалпақтың өзінен гөрі оны киетін басты сұрау, яғни бас болмай, қалпақтың…
Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Кәдесіз қыз болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға…
Қам қаймақ құстырмай қоймайды.
Негізгі мағынасы «Қам» — шикі, піспеген, әлі дайын болмаған деген сөз; «қам кірпіш» дегенде де осы мағынада…
Қамқа тон шүберек болар тозған соң.
Негізгі мағынасы Қамқа тон — бұрын өте қымбат, сәнді, бағалы киім. Бірақ ол қанша асыл болса да, уақыт өте тозып…
Қарабет болып қашқаннан
Қайрат көрсетіп өлген артық.
Қайрат көрсетіп өлген артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қорқақтық пен арсыздықтан көрі, намысты қолдан бермей, қайрат танытып күрескенді жоғары…
Қара жерге қар жауар,
Қарды көрген бір мұрат;
Қара жерден қар кетсе,
Жерді көрген бір мұрат.
Қарды көрген бір мұрат;
Қара жерден қар кетсе,
Жерді көрген бір мұрат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қара жерге қар түссе, жер бір сәтке аппақ болып, ерекше көрінеді; қар еріп…
Қара жерді жамандама -
қайтып сонда барарсың;
қайтып сонда барарсың;
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды жерге, яғни өмірдің түп негізіне құрметпен қарауға үндейді. Тура мағынасында қара…
Қара қайыспен соққан түйенің дағы кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қара қайыспен, яғни өте мықты, берік құралмен соғылған түйенің денесінде…