Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
91.1K
Қаралым
204
Орташа
Сұрыптау:
Саудагер - қасық, ел - теңіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал саудагердің ел ішіндегі рөлін теңізге салынған қасықпен салыстырады. Тура мағынада қасық...
Ел ебелек емес,
Ер көбелек емес.
Ер көбелек емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, ердің де жеңіл-желпі нәрсе емес екенін аңғартады. «Ел ебелек емес» дегені — хал...
Жерсіз ел тұл,
Елсіз жер тұл.
Елсіз жер тұл.
**Негізгі мағынасы** Жерсіз елдің де, елсіз жердің де құны жоқ деген ой айтылады. Мұнда «жер» — тек топырақ емес, ата қо...
Ел жасымен көрікті,
Тау тасымен көрікті,
Аяқ асымен көрікті.
Тау тасымен көрікті,
Аяқ асымен көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық сәні, мәні болатынын айтады. Елдің көркі — жас ұрпақ, себебі жас...
Халқын ойламаған хан семіз,
Дүние оған су-теңіз.
Дүние оған су-теңіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел басқарған адамның ең басты міндеті — өз пайдасын емес, халқының қамын ойлау екенін айт...
Кемедегінің жаны бір.
**Негізгі мағынасы** Кемеде бірге отырған адамдардың өмірі мен амандығы ортақ болғандықтан, олар бір-біріне сүйеніп, тат...
Ерінен айырылған көмгенше жылайды,
Елінен айырылған өлгенше жылайды.
Елінен айырылған өлгенше жылайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел мен ердің қадірін салыстыра айтады. Тура мағынасында, ерінен айырылған әйел сүйікті ж...
Ел бірлігі - ел теңдігі.
**Негізгі мағынасы** «Ел бірлігі - ел теңдігі» деген мақалдың тура мағынасы — халық тату болып, бір мақсатқа жұмылса, е...
Тату болсаң, табақ қатынайды.
**Негізгі мағынасы** Тату болған жерде береке молаяды, дастарқан жиі жайылады, сый-құрмет үзілмейді. Бұл мақалдың тура м...
Өткендерін ескерген -
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өткенін, ата-баба жолын, өмірден алған сабақтарын ұмытпау керегін айтады. Өткенін...
Арғымақ мінген байлардың
Тайға мұқтаж күні бар.
Май шайнаған билердің
Нанға мұқтаж күні бар.
Елден безген залымның
Елге мұқтаж күні бар.
Тайға мұқтаж күні бар.
Май шайнаған билердің
Нанға мұқтаж күні бар.
Елден безген залымның
Елге мұқтаж күні бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түйіні — адам қанша дәулетті, беделді, күшті болса да, өмірде біреуге, бір нәрсеге мұқ...
Қазақтың «өш» жер дегені көш жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазақтың «өш» деп айтқан жері шын мәнінде алыс, жүріп жету қиын қашықт...
Қара нар жүк көтермес бел кеткен соң,
Ел қайда, Сыр дуаннан бір кеткен соң.
Ел қайда, Сыр дуаннан бір кеткен соң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен елдің қадірі тірі кезінде, күші мен бірлігі бар кезде білінетінін аңғартады. «Қа...
Жауынменен жер көгереді,
Батаменен ел көгереді.
Батаменен ел көгереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жер жауын-шашыннан нәр алып, көктеп өседі. Астарлы мағынасы: елдің де ө...
Туған Ай - тураған етпен бірдей.
**Негізгі мағынасы** Туған айдың жарығы қандай қымбат болса, адамға туған жердің де әсері сондай ерекше деген ой айтылад...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.