Ел туралы — 7-бет 441
Сұрыптау:
Іргесі берік елді жау ала алмас,
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Бірлігі бар елді дау ала алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің ең басты қорғаны — бірлік пен ынтымақ екенін айтады. Іргесі берік ел дегеніміз — ішкі…
Кәпір тоқ болса, мұсылман тыныш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ортада жат, бөтен, тіпті дін айырмасы бар адам тоқ әрі жайлы болса…
Кедей елдің көшбасшысы көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тұрмысы төмен, жағдайы әлсіз елде басшылыққа ұмтылатын, сөзін өткізіп…
Келелі елде қаңлы бар,
Қаңлыны хан көтерер.
Қаңлыны хан көтерер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұйымшыл, берекелі ел ішінде қаңлы руы да бар, сол елдің ішінде қаңлының…
Кемедегінің жаны бір.
Негізгі мағынасы Кемеде бірге отырған адамдардың өмірі мен амандығы ортақ болғандықтан, олар бір-біріне сүйеніп, тату…
Күнде бір мақал
«Ел туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Керейден ұл туса,
Алашқа күн туады.
Алашқа күн туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: Керей руынан елге пайдалы, ер жүрек ұл туса, бүкіл Алаш жұртына жақсылық…
Керуенбасы білікті болса, түйе азбайды;
Қолбасы білікті болса, сарбазы азбайды.
Қолбасы білікті болса, сарбазы азбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: керуенді бастап жүрген адам тәжірибелі, сауатты болса, түйелер де жолдан…
Кісі елінде күркірегенше, өз еліңде дүркіре.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елдің қадірін біл, өз жеріңде еңбек етіп, абырой тап деген ой айтады. Тура мағынасы…
Кісі елінде сұлтан болғанша,
Өз еліңде ұлтан бол.
Өз еліңде ұлтан бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз туған жерін, өз елін бәрінен биік қоюы керек екенін айтады. Тура мағынада: бөтен…
Көктем гүлдің бағын ашады,
Көсем елдің бағын ашады.
Көсем елдің бағын ашады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі құбылысты салыстырып, әр нәрсенің өзіне лайық «ашар» кезі мен қозғаушы күші…
Көл азса, сазаны кетіп, табаны қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көлдің суы тартылып, бұзылса, ондағы бағалы балық — сазан азайып, түбінде…
Көп ел - сарқылмас көл.
Негізгі мағынасы Көп ел болса, күш те, береке де таусылмайды деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада «көл» суы…
Көп қайда болса, Құдай сонда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қай жерде көпшілік, халық жиылып отырса, сол жерде Құдайдың назары…
Көптен бөлінген үй оңбас.
Негізгі мағынасы Көптен бөлініп, ел-жұрттан, ағайын-туыстан жырақ қалған үйдің берекесі кетеді деген сөз. Мұнда тура…
Көптен жау құтылмас.
Негізгі мағынасы «Көптен жау құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға емес, көпшілікке, ел-жұртқа қарсы…
Көпті жаман басшы тоздырады,
Жақсы басшы оздырады.
Жақсы басшы оздырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көпшілікті бастап жүрген басшының ісі мен мінезі елдің жағдайына тікелей…
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы…
Көпшіліктен береке кетпес,
Берекелі жерден мереке кетпес.
Берекелі жерден мереке кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал көптің басы қосылған жерде ырыс артып, ынтымақ болса, береке де, қуаныш та үзілмейтінін…
Көрген жерде ауыл бар.
Негізгі мағынасы «Көрген жерде ауыл бар» деген мақалдың тура мағынасы — жол жүріп, алысқа шыққан адам қай жерде таныс…
Көреген басшы елді өсіреді,
Күшті майдан ерді өсіреді.
Күшті майдан ерді өсіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: елдің алға басуы да, ердің шыңдалуы да өзіне лайық орта мен жетекшіге…
Көш бастаған серкесі болмаса да,
ел ішіндегі еркесі.
ел ішіндегі еркесі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір елде, бір ортада көшті бастайтын жетекші серке болмаса да, сол іштің…
Көшбасшысы жоқ болса, ел оңбайды.
Құралай бастаған киік оңбайды.
Құралай бастаған киік оңбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бастаушысы, жол көрсетушісі жоқ елдің ісі берекесіз болады. Астарлы…
Күлтөбеде күнде жиын.
Негізгі мағынасы «Күлтөбеде күнде жиын» деген мақал елдің маңызды ісі, ортақ сөзі мен шешімі жиі бас қосу арқылы…
Күшке күш қосылса - құп,
Елге ел қосылса - құт.
Елге ел қосылса - құт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір күшке екінші күш қосылса, ол күшейеді; бір елге екінші ел қосылса…
Қазақбайдың ұлы болғанша,
Халықбайдың құлы бол.
Халықбайдың құлы бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — атағы бар, бірақ өзінен шыққан пайдасы жоқ бір әулеттің адамы болғаннан…
Қазақ байыса, қатын алады,
Өзбек байыса, үй салады.
Өзбек байыса, үй салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі халықтың тұрмысқа деген көзқарасын салыстырып, қазақтың дәстүрлі ойлауында байлық…
Қазақ түрік емес,
Қазақсыз түркі емес.
Қазақсыз түркі емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қазақ халқының түркі әлеміндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында: қазақты…
Қазақтың бөлінбейтін еншісі - қонақасы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қазақ халқының қонақ күту дәстүрі ешқашан үзілмейтін, ортақ әрі қасиетті міндет екенін…
Қазақтың «өш» жер дегені көш жер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қазақтың «өш» деп айтқан жері шын мәнінде алыс, жүріп жету қиын…
Қаз бен үйректің панасы - көл,
Жетім мен жесірдің панасы - ел.
Жетім мен жесірдің панасы - ел.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қаз бен үйрек сияқты су құстары көлді паналап, сол жерде тіршілік етеді…
Қазына айтсаң, хан қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қазына, байлық, елдің қымбат мүлкі туралы сөз қозғалғанда, тіпті ханның…
Қара жерге халық ие.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жердің үстінде халық өмір сүріп, оны игеріп, пайдаланып отыр деген ойды…
Қара жерді жамандама,
Қайтып сонда барарсың.
Қауым елді жамандама,
Қарғысына қаларсың.
Қайтып сонда барарсың.
Қауым елді жамандама,
Қарғысына қаларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қара жерді де, қауымды елді де жамандамауды ескертеді. Тура мағынасында: жерді…
Қарамықтың дәні болғанша,
Бидайдың сабаны бол.
Жаман елдің жақсысы болғанша,
Жақсы елдің жаманы бол.
Бидайдың сабаны бол.
Жаман елдің жақсысы болғанша,
Жақсы елдің жаманы бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жеке беделінен гөрі, жақсы орта мен қадірлі жұрттың ішінде болуды жоғары қояды. Тура…
Қара нар жүк көтермес бел кеткен соң,
Ел қайда, Сыр дуаннан бір кеткен соң.
Ел қайда, Сыр дуаннан бір кеткен соң.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен елдің қадірі тірі кезінде, күші мен бірлігі бар кезде білінетінін аңғартады. «Қара…
Қарға тамырлы қазақ.
Негізгі мағынасы «Қарға тамырлы қазақ» деген сөз қазақ халқының бәрі бір-біріне алыс емес, туыс, жекжат, не таныс болып…
Қартайсаң да өлімді ойлама,
Еліңді ойла.
Еліңді ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды қартайған шақта да өз басының қамына ғана берілмей, елінің болашағын ойлауға үндейді…
Қасықпен көлді құрта алмайсың,
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай қасықпен үлкен көлдің суын тауыса алмайсың. Астарлы мағынасы…
Қатардан ассаң да, халықтан аспақ жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қанша биікке көтерілсе де, қатарластарынан озып шықса да, халықтың…
Қатты жерде қақ тұрар ,
Ынсапты елде Хақ тұрар.
Ынсапты елде Хақ тұрар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның да, елдің де ішкі берік мінезін жоғары қояды. «Қатты жерде қақ тұрар» дегені — жері…