Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
139.5K
Қаралым
313
Орташа
Сұрыптау:
Керуенбасы білікті болса, түйе азбайды;
Қолбасы білікті болса, сарбазы азбайды.
Қолбасы білікті болса, сарбазы азбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: керуенді бастап жүрген адам тәжірибелі, сауатты болса, түйелер де жолда...
Әз (Наурыз) болмай, жаз болмайды,
Жаз болмай, мәз болмайды.
Жаз болмай, мәз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көктемнің, әсіресе Наурыздың келуі табиғаттың жаңаруына жол ашатынын білдіреді. Наурызсыз...
Аққа құрмет - елдің салты,
Еліне құрмет - ердің даңқы.
Еліне құрмет - ердің даңқы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түсті, яғни таза, қасиетті нәрсені құрметтеу ел ішінде қалыптасқан...
Құс қонбаған көл жетім,
Ел қонбаған жер жетім.
Ел қонбаған жер жетім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құс қонбаған көлдің сәні де, берекесі де болмайды; ел қонбаған жер де...
Қазақ түрік емес,
Қазақсыз түркі емес.
Қазақсыз түркі емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қазақ халқының түркі әлеміндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында: қазақты т...
Көптен бөлінген үй оңбас.
**Негізгі мағынасы** Көптен бөлініп, ел-жұрттан, ағайын-туыстан жырақ қалған үйдің берекесі кетеді деген сөз. Мұнда тура...
Шіркін, менің өз үйім,
Кең сарайдай боз үйім.
Кең сарайдай боз үйім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда адамның өз үйіне, өз баспанасына деген сүйіспеншілігі айтылады. Тура мағынасы — өз үйі...
Ел-елдің бәрі жақсы,
Өз елің бәрінен жақсы.
Өз елің бәрінен жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр елдің, әр жұрттың өзіне тән жақсы қасиеті бар екенін айту. Астарлы...
Ежелгі жау ел болмас.
**Негізгі мағынасы** «Ежелгі жау ел болмас» деген мақалдың тура мағынасы — көптен бері жаулық қылып келген адам не топ...
Отанға опасыздық еткенің - өз түбіңе жеткенің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Отанға сатқындық жасаған адам ақырында өзіне де, өз өміріне де зиян к...
Елу жылда ел жаңа,
Қырық жылда - қазан.
Қырық жылда - қазан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде де, ел тіршілігінде де уақыт өте үлкен өзгеріс болатынын айтады. «Елу жылда ел жаң...
Туған Ай - тураған етпен бірдей.
**Негізгі мағынасы** Туған айдың жарығы қандай қымбат болса, адамға туған жердің де әсері сондай ерекше деген ой айтылад...
Жер төбесіз, ел төресіз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша жердің де төбесі, шегі, биігі болады деген ұғым жатыр. Астарлы м...
Қатты жерде қақ тұрар ,
Ынсапты елде Хақ тұрар.
Ынсапты елде Хақ тұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның да, елдің де ішкі берік мінезін жоғары қояды. «Қатты жерде қақ тұрар» дегені — же...
Су айналып жазығын табар,
Ат айналып қазығын табар.
Ат айналып қазығын табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның да, тіршіліктің де өз орнына қайта оралатынын білдіреді. Тура мағынасында су қала...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.