Қыдырлы қонақ қыдырып келер,
Қыдыры артынан шұбырып келер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қонақтың тек жай келген адам емес, үйге ырыс, береке, қуаныш ала келетінін білдіреді. Тура мағынасында қонақ келсе, үй иесі күтім жасап, дастарқан жаяды. Астарлы мағынасында қонақ келген жерге құт қонады, үйдің абыройы артады деген ой жатыр. Яғни, жақсы ниетпен келген адам артынан жақсылық, сый-құрмет, ынтымақ әкеледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыдырлы қонақ» — бақ-берекесі бар, жолы ашық адам. «Қыдыры артынан шұбырып келер» деген тіркес қонақпен бірге молшылық, қуаныш, жақсы сөз, татулық еріп келеді деген бейнелі ойды көрсетеді. «Шұбырып келер» сөзі берекенің бір емес, көп болып ілесетінін әсерлі суреттейді. Халық қонақты сол себепті қадірлеген: ол тек ауызға ас, көңілге қуаныш ғана емес, үйге рухани жылылық та әкеледі.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал қонақжайлықты бағалағанда айтылады. Мысалы, алыстан келген туысты жылы қарсы алып, дастарқан жаю — тек сыйластық емес, үйдегі берекені күшейтетін игі іс деп түсіндіріледі. Қонақ күту арқылы адамдар арасындағы байланыс нығаяды, көңіл кеңиді, сыйластық артады.
Qydyry artynan shubyryp keler.