«Қой үстіне бозторғай жұмыртқалар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ел ішінде аса тыныш, берекелі, мамыражай заман орнағанын білдіреді. Тура мағынасында қойдың үстіне бозторғайдың жұмыртқа салуы мүмкін емес, яғни өте ерекше, табиғатта кездеспейтін жағдай. Астарлы мағынасында жұрттың алаңсыз өмір сүріп, мал-мүлік те, адам да қауіп-қатерсіз, молшылықта, тыныштықта тіршілік еткенін меңзейді. Мұндай ортада дау-дамай азайып, еңбектің берекесі артады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қой» — момындықтың, тыныш тіршіліктің белгісі. Ал «бозторғай» — жеңіл, нәзік құстың бейнесі. Бозторғайдың қойдың үстіне жұмыртқа салуы — мүлде зиянсыз, өте жайлы жағдайдың көркем суреті. Халық осы бір кішкентай образ арқылы бейбіт өмірдің, мол ырыстың қаншалықты қымбат екенін шебер жеткізген.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал көбіне елде тыныштық орнап, тұрмыс түзелген сәттерде айтылады. Мысалы, бір ауылда ұрлық тоқтап, адамдар татулықпен өмір сүріп, шаруасы жүріп тұрса, «осы жерде қой үстіне бозторғай жұмыртқалағандай екен» деуге болады. Яғни бұл — жайлы өмір мен толық берекені бейнелейтін қанатты сөз.