Құс топтанса - ұшайын дегені,
Ел топтанса - көшейін дегені.
«Құс топтанса - ұшайын дегені, Ел топтанса - көшейін дегені.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: құстар топтасса, қоныс аударуға, ұшып кетуге дайындалғаны; ал ел-жұрт жиналса, көшіп-қонуға немесе ортақ іске кірісуге бекінгені. Астарлы мағынасы — көптің бір жерге жиналуы бекер емес, оның артында мақсат, шешім, үлкен өзгеріс жатады. Халық біріксе, қандай да бір істі бастауға, қиындықты бірге көтеруге немесе жаңа бағыт таңдауға дайын болады.
Образдар мен теңеулер
Мұнда құс — еркіндік пен қозғалыстың, ал топтану — бірлік пен дайындықтың белгісі. Құстың ұшуы табиғат заңдылығы болса, елдің топтасуы — әлеуметтік әрекет, жұрттың ортақ ойға келуі. «Көшейін дегені» деген тіркес көшпелі өмір салтын ғана емес, жалпы жұрттың ортақ шешімге келуін де білдіреді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал адамдардың бір ұйымға, бастамаға немесе ортақ пікірге жұмылуын сипаттауға қолданылады. Мысалы, ауыл тұрғындары жол жөндеу үшін жиналса, олардың бәрі бір істі қолға алмақ болғаны байқалады. Сонда «Ел топтанса - көшейін дегені» деп айтуға болады.
El toptansa - kósheıin degeni.