«Сіз» деген - әдеп,
«Біз» деген - көмек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның тілінде, қарым-қатынасында сыпайылық пен сыйластықтың маңызын айтады. «Сіз» деп сөйлеу — қарсы адамды құрметтеу, үлкенге де, кішіге де ізет көрсету. Ал «біз» деп айту — жеке басын ғана ойламай, ортақ мүдде үшін бірігу, бір-біріне демеу болу деген сөз. Яғни, әдепті сөз адамды биіктетсе, ынтымақты сөз елді күшейтеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Сіз» бен «Біз» — жай ғана есімдік емес, екі түрлі мінездің белгісі. «Сіз» — иба, мәдениет, кішіпейілділік. «Біз» — көпшілікке сүйену, ортақ іс, өзара жәрдем. Халық бұл екі сөзді қарама-қарсы қойып емес, бірін-бірі толықтыратын құндылық ретінде көрсеткен. Сөздің өзі кішкентай болғанмен, артындағы мәні өте үлкен.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыс орнында, мектепте, отбасында жиі қолдануға болады. Мысалы, ұжымда бір адам әріптесіне «сіз» деп сөйлеп, пікірін құрметпен айтса, ал ортақ мәселе туғанда «біз бірге шешеміз» десе, арадағы сенім күшейеді. Осындай қарапайым тіл мәдениеті татулық пен нәтижелі қарым-қатынасқа жол ашады.
«Biz» degen - kómek.