Татсыз түрік болмас,
Түріксіз бөрік болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бөріктің тысы, яғни сыртқы қабаты болмаса, бөрік тігіліп бітпейді; ал түріксіз тат болмайды деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің өз жұбы, өз құрамдас бөлігі бар, бірлік пен үйлесімсіз іс толық болмайды. Мұнда адамдардың, ру-тайпаның, елдің де бір-біріне сүйеніп, толықсып отыратыны меңзеледі. Бірі жоқ жерде екіншісі де мәнін жоғалтады.
Образдар мен теңеулер
«Тат» пен «түрік» — тікелей тарихи-этникалық атаулар болғанымен, мақал оларды тұтастықтың белгісі ретінде қолданады. Ал «бөрік» — сыртқы көрініс пен бүтіндікке жеткен заттың бейнесі. Бөріктің жасалуы үшін ішкі-сыртқы бөлшектердің жарасымы керек, дәл сол сияқты қоғамда да әр адамның, әр топтың орны бар. Образ арқылы халық өмірдің бүтіндігі өзара тәуелділікке құрылғанын жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бір мақсатқа жету үшін адамдардың тізе қосуы қажет екенін білдіреді. Мысалы, жұмыста жоба сәтті шығу үшін бір қызметкердің ғана емес, бүкіл команданың үйлесімді еңбегі керек. Бірі ақпарат жинаса, бірі есептесе, бірі безендірсе — сонда ғана нәтиже толық болады.
Túriksiz bórik bolmas.