Тар таласып азар,
Кең кеңесіп озар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — тар жерде талас көбейіп, іс қиындайды; ал кең ойланып, ақылдасып істеген жұмыс алға басады. Астарлы мағынасы — бір адамның өз бетінше тарлыққа салынған пікірі емес, көптің ортақ кеңесі жеңіске жеткізеді. Адамдар ашуға беріліп таласса, уақыт та, күш те босқа кетеді. Ал сабыр сақтап, бір-бірін тыңдап, ортақ шешімге келсе, нәтиже де жақсы болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тар» сөзі — ойдың тарлығы, пиғылдың қысқалығы, ымырасыздықты білдіреді. «Кең» сөзі — кеңпейілділік, сабыр, парасат және ортақ ақылдың белгісі. «Таласу» — әркімнің өз сөзін өткізуге тырысуы, ал «кеңесу» — бірлесіп ойлану, пікірді салыстыру, дұрыс жол табу. Яғни мақалда кеңістік пен тарлық адам мінезі мен ойлау тәсілі арқылы бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Бұл нақыл бүгінгі ұжымдық жұмыста, отбасылық шешімде, оқу мен қызметте өте орынды. Мысалы, жұмыста бір мәселе туғанда бәрі өзара дауласпай, жиналып кеңессе, қате азайып, іс тез бітеді. Сондықтан мақалаңда да, өмірде де таласқа емес, кеңеске сүйенген дұрыс.
Keń keńesip ozar.