Екі жақсы таққа таласса,
Ортада қу тойынар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жақсы, яғни екі беделді не қабілетті адам билікке, орынға немесе бір іске ие болуға таласса, оның ортасында жүрген үшінші біреу пайда көреді. Астарлы мағынасы — бірлік бұзылып, жақсы адамдар өзара бақталасқа түссе, сол қақтығыстан басқа біреу ұтады. Халық мұнда талас пен бәсекенің кейде өз ортаңды әлсірететінін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
«Тақ» — билік, абырой, жетекшілік орнының бейнесі. «Қу тойынар» деген тіркес — айлакер, өз пайдасын ғана ойлайтын адамның образын береді. Яғни екі жақтың тартысын сырттай бақылап, олардың әлсіреуінен пайда табатын пысық не арам пиғылды адам меңзеледі. Мақалдың бейнелілігі тартыстың салдарын өте анық көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл сөзді жұмыс орнында, ұйым ішінде немесе достар арасында келіспеушілік туған кезде қолдануға болады. Мысалы, екі әріптес бір басшылық қызметке таласып, бір-бірінің жұмысын төмендетсе, соның салдарынан ортақ жоба әлсіреп, үшінші адам не басқа бөлім сол жағдайды пайдаланып кетуі мүмкін. Мақал адамдарды татулыққа, сабыр мен ақылға шақырады.
Ortada qý toıynar.