Екі тентек қосылса, аудай болар,
Екі ақылды қосылса, таудай болар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — мінезі тентек, берекесіз екі адам қосылса, олардың ісі де аласапыран, ауыр болып кетеді. Астарлы мағынасы — жаман қасиеттер біріксе, зиян мен дау күшейеді; ал ақылды, байсалды екі адам күш біріктірсе, олардың ойы да, ісі де үлкен нәтижеге жеткізеді. Яғни, адамның кіммен араласқаны, кіммен тізе қосқаны оның ісінің бағытын анықтайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аудай» сөзі ауырлықты, тиянақсыздықты, бір іске бөгет болатын салмақты бейнелейді. Ал «таудай» сөзі биіктік, беріктік, мол қуат пен үлкен жетістіктің символы. «Тентек» — сабырсыз, ойланбайтын, берекені бұзатын адамды білдірсе, «ақылды» — парасатты, сөзге тоқтайтын, істің жөнін табатын жанды көрсетеді. Сөйтіп, мақал қарсы қою арқылы адам мінезінің нәтижесін айқын суреттейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуда, жұмыста, достықта өте орынды қолданылады. Мысалы, екі жауапсыз адам бір топқа түссе, тапсырма кешігіп, сапасы төмендеуі мүмкін; ал екі іскер, ойлы адам бірігіп жұмыс істесе, жоба сәтті шығады. Сондықтан адам өз ортасын дұрыс таңдауы керек.
Eki aqyldy qosylsa, taýdaı bolar.