Екі кісі сыйласса,
Бір кісіге орын бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Екі адам бір-бірімен сыйластықта, татулықта болса, олардың ортасында үшінші адамға да орын табылады. Яғни, өзара құрмет пен жақсы қарым-қатынас бар жерде тарлық болмайды, керісінше кеңдік, келісім, ортақтық пайда болады. Мақалдың астарында «сыйласқан жерде сыйым да, береке де артады» деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екі кісі» — тек екі адам емес, кез келген сыйластықтағы адамдардың бейнесі. «Орын бар» дегені — нақты орын ғана емес, көңілдің кеңдігі, араға адам қоса білу, өзгеге де жылулық таныту деген мағына береді. Қазақ танымында орын — тек физикалық кеңістік емес, адамға көрсетілген құрмет пен ықыластың өлшемі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Мысалы, екі әріптес бір-бірімен түсінісіп, ортақ тіл тапса, жаңа қызметкерді де жұмысқа тез бейімдеп, командаға қоса алады. Сонда ұжымда бәсеке емес, ынтымақ күшейеді. Мақал адамдарды қабақ түйіп емес, сыйластықпен қарым-қатынас жасауға үндейді.
Bir kisige oryn bar.