Әзірейіл барда жаным бар деме,
Әуеде бұлт барда малым бар деме.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды астамшылықтан, орынсыз сенімнен сақтандырады. «Жаным бар» деп, өмірім ұзақ, аман-саумын деп тоқмейілсуге болмайды; «малым бар» деп, дәулетім мәңгі, ырысым жоғалмайды деп те бөсудің қажеті жоқ. Адамның да, мал-мүлктің де тағдыры Аллаға, уақытқа, кездейсоққа тәуелді екенін еске салады. Сондықтан тіршілікте тәкаппар болмай, барға шүкір, жоққа сабыр ету керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы Әзірейіл — ажалдың, өлімнің бейнесі. Ол адам өмірінің шектеулі екенін білдіреді. Ал әуедегі бұлт — кез келген сәтте өзгеріп, ыдырап кететін өткінші жағдайдың символы. Бұлт қалай бір сәтте көшіп, жауын болып кетсе, мал да күтпеген жерден кеміп, жоғалып кетуі мүмкін. Яғни байлық пен тіршілік тұрақсыз, уақытша деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал аса сенім артып, болашақты шектен тыс жоспарлап, қауіп-қатерді елемейтін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу несие алып, «жұмысым әрдайым болады, табысым үзілмейді» деп ойланбай шығынданса, осы мақал ескерту болады: өмір де, жағдай да өзгеріп кетуі мүмкін.
Áýede bult barda malym bar deme.