Аталастың саудасы айында қайтады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туыстас, жақын адамдар арасындағы сауда-саттық пен есеп-қисаптың ұзаққа созылмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ағайын-туыс бір-бірінен алған қарызын немесе саудасын бір айдың ішінде қайтара алады деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — жақынның арасы суымасын, есеп те, сөз де созылмай, дер кезінде реттелсін деген ескерту. Ағайын арасында артық кідіріс сенімге сызат түсіруі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аталас» сөзі — бір рудан, бір тамырдан тараған туысты білдіреді. «Саудасы» тек базардағы айырбас емес, жалпы қарыз, алыс-беріс, өзара көмек мағынасын береді. «Айында қайтады» деген тіркес істің ұзаққа бармай, мерзімі келісімен шешілетінін аңғартады. Яғни туыстық қатынаста жауапкершілік пен ұяттың күші жоғары.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал туыс адамдардың бір-біріне ақша, зат не қызмет бергенде уәдесінде тұруы керегін еске салады. Мысалы, ағайын адам танысынан уақытша ақша алса, оны созбай, уақыты жеткенде қайтаруы тиіс. Сонда сыйластық та сақталады, сенім де бұзылмайды.