Адам туралы — 72-бет 4641
Сұрыптау:
Қанден иттің қартайғаны білінбес.
Негізгі мағынасы Қанден иттің қартайғаны білінбес деген мақал сырттай әлсіз, шағын не көзге көп түсе бермейтін нәрсенің…
Қанжар қынында қалғиды.
Негізгі мағынасы Қанжар қынында жатса, ол тыныштықтың белгісі. Бұл мақал адам ашуға ерік бермей, сабыр сақтаса, дау да…
Қан туысынан жан туысы артық.
Негізгі мағынасы Қан туыс — туған-туыс, бір атаның ұрпағы; жан туыс — көңілі, ойы, мұраты бір адам. Мақал жүрегі жақын…
Қанша білгіш десе де,
Адам сүймес малсызды.
Адам сүймес малсызды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: мал-мүлкі жоқ адамды жұрт қанша білгіш, ақылды десе де, онша қадірлей…
Қанша білгіш десе де,
Халық сүймес арсызды.
Халық сүймес арсызды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қанша білімді, ақылды адам болып көрінсе де, егер ол арсыз, ұятсыз болса…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қанша жуан болса да,
Жалғыз ағаш үй емес.
Қанша жақсы болса да,
Жалғыз адам би емес.
Жалғыз ағаш үй емес.
Қанша жақсы болса да,
Жалғыз адам би емес.
Негізгі мағынасы Ағаш қанша жуан болса да, жалғыз өзі үй бола алмайды: киіз үйдің сүйегі көп бөлшектен құралады. Сол…
Қанша тұлпар десе де,
Мініп болмас жалсызды.
Мініп болмас жалсызды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жалы жоқ атқа қанша «тұлпар» деп баға берсең де, оған мініп шаба алмайсың…
Қанша шешен болса да,
Дауға салма малсызды.
Дауға салма малсызды.
Негізгі мағынасы Қанша шешен болса да, малсыз адамды дауға салма дейді. Ертеде дауда ұтылған жақ айып, құн төлеген…
Қаңқу сөздің қоспасы көп.
Негізгі мағынасы Қаңқу сөздің қоспасы көп деген мақал ел ішінде айтылған алып-қашпа сөздің, өсек-аяңның шындығы толық…
Қаңтарда қалпақ киім болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қаңтардың ең қатты аязды, суық ай екенін білдіреді. Тура мағынасында, қыстың қақаған шағында…
Қаңтарда қатқан мұздай.
Негізгі мағынасы «Қаңтарда қатқан мұздай» деген мақал бір нәрсенің өте қатты, суық, берік немесе қатып қалған күйін…
Қапияда қатын ақыл табады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тосын, қиын, шұғыл жағдай туған сәтте әйел адам тез ойлап, жол таба алады…
Қара арғымақ арыса,
Қарға адым жер мұң болар.
Қарға адым жер мұң болар.
Негізгі мағынасы Ұзақ жолға шыдайтын қара арғымақ арып-азып, күші кетсе, оған қарғаның бір адымындай жер де ауыр тиеді…
Қарабет жазылмайды,
Жара бет жазылады.
Жара бет жазылады.
Негізгі мағынасы Қарабет жазылмайды, ал жара бет жазылады дегені — денедегі жара уақыт өте емделеді, бірақ адамның…
Қарағайға қарай тал өсер,
Қатарына қарай бала өсер.
Қатарына қарай бала өсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өсіп-жетілуі ортасына, үлгі көрген адамдарына тікелей байланысты екенін айтады…
Қара жерді жамандама -
қайтып сонда барарсың;
қайтып сонда барарсың;
Негізгі мағынасы Қара жерді жамандама: адам одан өсіп-өнеді, одан нәр алады, ақырында қайтып сол жердің қойнына барады…
Қара жерді жамандама,
Қайтып сонда барарсың.
Қауым елді жамандама,
Қарғысына қаларсың.
Қайтып сонда барарсың.
Қауым елді жамандама,
Қарғысына қаларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қара жерді де, қауымды елді де жамандамауды ескертеді. Тура мағынасында: жерді…
Қара кісінің қаны шыққанша,
Сары кісінің жаны шығады.
Сары кісінің жаны шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қара түсті, сары түсті адам туралы емес, әр істің салдары әртүрлі…
Қара көзден нұр кетсе,
Жарық күнің түн болар.
Жарық күнің түн болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қара көзі көркем нұрынан, тірі жанар шырайынан айырылса, жарық…
Қара қайыспен соққан түйенің дағы кетпес.
Негізгі мағынасы Түйені қара қайыспен, яғни қалың теріден тілінген қатты таспамен ұрса, терісінде із қалады, ол жыл…
Қара құс басып жейді,
Сұңқар шашып жейді.
Сұңқар шашып жейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы құстардың қорегін табу тәсіліне қатысты: қара құс олжасын басып, іліп алып…
Қара қылды қақ жарған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында «қара жіпті қақ ортасынан дәл бөлу» дегенді білдіргенімен, астарлы мағынасы…
Қаралығы күйедей,
Қараулығы түйедей.
Қараулығы түйедей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы түрі мен ішкі күйі бірдей емес адамды мысқылдап айтады. «Қаралығы күйедей» дегені…
Қара май шелек тазармас,
Жаман кісі түзелмес.
Жаман кісі түзелмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ішінде қара май құйылған шелек қанша жуылса да, оңай тазармайды. Астарлы…
Қара мойынға қара моншақ.
Негізгі мағынасы «Қара мойынға қара моншақ» деген мақал сырттай қарағанда бір түстес, үйлескен нәрсе туралы айтылғандай…
Қарамық өзін бау санайды,
Төбе өзін тау санайды.
Төбе өзін тау санайды.
Негізгі мағынасы Егін арасында өскен қарамық — арам шөп, бірақ ол өзін бау-бақшаның бағалы өсімдігіндей сезінеді…
Қарамықтың дәні болғанша,
Бидайдың сабаны бол.
Жаман елдің жақсысы болғанша,
Жақсы елдің жаманы бол.
Бидайдың сабаны бол.
Жаман елдің жақсысы болғанша,
Жақсы елдің жаманы бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жеке беделінен гөрі, жақсы орта мен қадірлі жұрттың ішінде болуды жоғары қояды. Тура…
Қараның таққа мінгені -
Біріне бірінің құда түскені.
Біріне бірінің құда түскені.
Негізгі мағынасы Қарапайым адамның таққа мінгені — бір-біріне құда түскен күні дейді мақал. Қара халық хан тағына…
Қараңғыда қарсақтың ізінен жаңылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қараңғы түнде қарсақтың ізі көзге анық түспесе де, тәжірибелі жан оның…
Қарап жатқан жыланның,
Құйрығын неге басасың?
Шағайын деп шақпаса,
Шошынып неге қашасың?
Құйрығын неге басасың?
Шағайын деп шақпаса,
Шошынып неге қашасың?
Негізгі мағынасы Тыныш жатқан жыланның құйрығын басып алсаң, ол шағады; бұл жыланның қаскөйлігі емес, қорғануы. Алғашқы…
Қарап отырғанша сағыз шайна.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бос қарап отырғаннан гөрі, ұсақ болса да бір іс қыл, қимылда, деген ойды білдіреді. Тура…
Қара сөзді қамшы қылды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің қаруы да, салмағы да болатынын білдіреді. Тура мағынасында «қара сөз» — жай, қатты…
Қара суда қаймақ жоқ,
Қас шеберде оймақ жоқ.
Қас шеберде оймақ жоқ.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: қара судан қаймақ алынбайды, ал ең шебер адамның өз оймағы болмайды. Астарлы…
Қара судан қаймақ алған.
Негізгі мағынасы «Қара судан қаймақ алған» деген мақал өте қиын, қолайсыз, пайдасыз көрінген жерден де бір олжа, игілік…
Қара суды теріс ағызған.
Негізгі мағынасы «Қара суды теріс ағызған» деген мақал бір істі әдеттегі жолынан бөлек, дұрыс емес бағытқа бұруды…
Қарау адам күншіл,
Мекер адам міншіл.
Мекер адам міншіл.
Негізгі мағынасы Мақал екі жаман мінезді және олардың туындысын қатар қояды. Қарау, яғни сараң, қолы қысқа адам өзгенің…
Қарау байдан қарыз сұраған күні ажырасасың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қарызды қарау, яғни есеп-қисабы қатал, сараң байдан сұраған адам сол…
Қарау бай жаназасына жинайды.
Негізгі мағынасы Мақалдағы «қарау» — сараң, қолы тар адам. Тура мағынасы: сараң бай өз жаназасына жинайды. Яғни ол…
Қарау - нәпсінің құны.
Негізгі мағынасы Қараулық, яғни іш тартып қарау, күндеу, қызғану — нәпсінің, пендешіліктің белгісі. Бұл мақал адам…
Қараша үйде сұңқар бар, ораздыға жолығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қарапайым, жұпыны көрінетін үйдің ішінде де асыл, қадірлі адам болуы…