Қасқырда қанағат, бекте салауат жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ашкөздігі мен тойымсыздығын сынайды. Тура мағынасында қасқыр да, бектей дәулетті, билігі бар адам да бір күйде емес: біреуі тоюды білмейді, біреуі де тоқмейілсімей, өзіне жеткіліктіге қанағат қылмайды. Астарлы мағынасы — нәпсі мен құмарлық адамды тыныш қалдырмайды; ашқарақ жанға қанша дүние берсең де, көңілі толмайды. Сол сияқты билігі, байлығы бар адам да егер қанағаттан айырылса, өз орнында салауат, тыныштық таба алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қасқыр» — тойымсыздықтың, қомағайлықтың бейнесі. Ол үнемі жем іздеп, қанағат таппайтын мінезді білдіреді. «Бек» — билігі бар, жағдайы жақсы адам. Бірақ оның «салауаты жоқ» деуі байлық пен мансаптың өзі жан тыныштығын бермейтінін аңғартады. Яғни сыртқы дәулет ішкі сабырдың орнын баса алмайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі таңда бұл мақал мансап қуып, ақша мен атаққа тоқтамайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, кейбір адам табысы көбейсе де, тағы да жеткіліксіз деп, демалыссыз жұмыс істеп, өз денсаулығын ұмытып кетеді. Сондайда «Қасқырда қанағат, бекте салауат жоқ» деп, қанағат пен тыныштықтың қадірін еске салады.