Қатты жүрсең «қазық аяқ» дер,
Ақырын жүрсең «маймақ аяқ» дер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қалай жүрсе де, жұрттың сөзі дайын тұрады: тез жүрсең де мін тағады, жай жүрсең де мін тағады. Астарлы мағынасы — елдің орынсыз сынына қарап өмір сүре берме, өз жолыңмен, ақылыңа сүйеніп әрекет ет деген ой. Адам кейде біреудің көңіліне жақпай қалады, бірақ бәріне бірдей ұнау мүмкін емес. Сондықтан әр іске байыппен қарап, дұрыс шешім қабылдау маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қазық аяқ» — жүрісі шорқақ, дөрекі немесе оғаш адамды келемеждеп айтқан бейне. Ал «маймақ аяқ» — баяу жүретін, сылбыр көрінетін адамға қатысты теңеу. Екі образ да адамның жүрісін ғана емес, жалпы қоғамның сыншыл көзқарасын көрсетеді. Яғни, жұрт кез келген мінезден мін таба алады деген ишара бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әлеуметтік желідегі, жұмыстағы не оқудағы орынсыз сынға байланысты жиі айтылады. Мысалы, бір адам өз жобасын жылдам бітірсе, «асығыс істепті» дейді; баяу, мұқият істесе, «созып жүр» дейді. Осындайда бұл мақал адамды сабырлы болуға, көптің сөзіне тәуелді болмауға үйретеді.
Aqyryn júrseń «maımaq aıaq» der.