Қара мойынға қара моншақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Қара мойынға қара моншақ» деген мақал сырттай қарағанда бір түстес, үйлескен нәрсе туралы айтылғандай көрінеді. Астарлы мағынасы — өз орнына жарасқан, табиғатына сай келген нәрсе көзге қораш емес, қайта үйлесімді көрінеді. Кейде адам өз болмысына, жағдайына, ортасына лайықтыны таңдаса, соның өзі сән мен мән береді деген ой жатыр. Сонымен бірге бұл сөз біреудің бойына, мінезіне, тұрмысына сай нәрсе дәл түсіп, артық- кемсіз жарасса, ол мін табуға келмейді дегенді де білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қара мойын» — қарапайым, табиғи, өңі қара немесе қара түсті нәрсе; ал «қара моншақ» — соған дәл келетін әшекей. Екі заттың түсі бірдей болғандықтан, олар бір-бірін толықтырып тұр. Образ арқылы халқымыз үйлесім, жарастық, лайықтылық ұғымын әдемі жеткізген. Яғни, көзге ерекше түспесе де, өзара қабысып тұрған нәрсе сұлу көрінеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де киім таңдауда, безендіруде, тіпті мінез бен орта үйлесімін айтқанда қолданылады. Мысалы, қара түсті көйлекке қара әшекей тақса, бәрі жарасып тұрады деуге болады. Сондай-ақ адам өзіне лайық мамандық не орта тапса, ісі де, өмірі де орнықты болады.