Қараның таққа мінгені -
Біріне бірінің құда түскені.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қарапайым адамның таққа мінуі, яғни биік мансапқа жетуі. Астарлы мағынасы — кейде билікке, дәреже мен атаққа қолы жеткен адам бұрынғы теңін менсінбей, өз ортасынан алшақтап кетеді. Бір кезде қатар жүргендер бір-бірімен енді «құда» болып, яғни тым алыстап, бұрынғы жақындық үзіледі деген ишара бар. Мақал адамды мансапқа мастанбауға, шыққан жерін ұмытпауға үндейді.
Образдар мен теңеулер
«Қара» сөзі — қарапайым халық өкілі, төмен әлеуметтік орта деген ұғымды білдіреді. «Тақ» — билік, мәртебе, үстемдік белгісі. «Құда түсу» мұнда шынайы құдалықты емес, араның алыстауын, бұрынғы тең қатарластықтың өзгеруін бейнелейді. Яғни образ арқылы әлеуметтік шекара, тәкаппарлық және салқындық көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Бүгін де бұл мақал қызметке көтеріліп, бұрынғы достарын ұмытып кететін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу басшы болып алған соң, бұрын бірге жүрген әріптестерін елемей, тек жоғары лауазымдылармен ғана араласса, жұрт осы мақалмен сынайды.
Birine biriniń quda túskeni.