«Жаман ұста суын таппайды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман ұста, яғни қолынан іс келмейтін шебер, өз жұмысын дұрыс атқара алмай, тіпті қарапайым қажет нәрсені де таба алмай қалады. Астарлы мағынасы — адам өз ісіне салғырт, жауапсыз, шала болса, еңбегі берекесіз болады, беделі де төмендейді. Мұнда кәсіп пен шеберліктің сапасы адамның өз ісіне деген ықыласымен өлшенетіні айтылған.
Образдар мен теңеулер
«Ұста» сөзі тек темір ұстасын емес, жалпы ісмер, кәсіп иесін білдіреді. Ал «суын таппайды» деген тіркес — жұмысты бастауға керек ең қарапайым құралды да таба алмау, яғни әбігерге түсу, ретсіздікке ұрыну деген ойды береді. Су мұнда тазалықтың, дайындықтың, жұмысқа жарамдылықтың белгісі ретінде алынған.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі заманда бұл мақал өз ісіне немқұрайды қараған адамға байланысты айтылады. Мысалы, жөндеу жасайтын шебер құралын ұмытып келсе, істі созып, уақыт жоғалтса, жұрт «Жаман ұста суын таппайды» деп бағалайды. Бұл — кез келген істі тыңғылықты, алдын ала дайындықпен атқару керек деген ескерту.