Жаман туған жігіттер,
Қара жолдан адасар.

Күнде бір мақал

«Жаман туған жігіттер, Қара жолдан адасар.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Жаман туған жігіттер қара жолдан да адасады — көпшілік жүретін, тапталған, адасуға болмайтын үлкен жолда да бағытын жоғалтады. Мақал қабілетсіз, жөнге көнбейтін, тәрбиесіз адам ең оңай, айқын істің өзін де бүлдіретінін айтады. Басқа біреу көзін жұмып жүре алатын жолда жаман адам шатасады. «Жаман туған» дегені бүгінгі түсінікте тумысынан ғана емес, тәрбие көрмеген, ақыл тыңдамайтын жігітті меңзейді. Мақал бүкіл ел таласатын жақсы жігітке қарсы қойылып айтылады.

Образдар мен теңеулер

Қара жол — көп адам, көлік, керуен жүріп, тапталып қалған үлкен, айқын жол. Ол даладағы ең сенімді бағдар: жолдан шықпасаң, межеге жетесің. Сондықтан қара жолдан адасу — адасудың ең ұятты түрі, тек немқұрайдылықпен не ақымақтықпен ғана болатын нәрсе. Мақал бүкіл ел таласатын жақсы жігітке осы адасқан жігітті қарсы қояды: біріне көп жол ашық, екіншісі бір жолдың өзінде шатасады. «Адасар» сөзі «таласар» сөзімен ұйқасып, екі мақалды жұптайды.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды оңай істі бүлдірген, ақыл тыңдамай, бәрі көрсетілген жолдан тайып кеткен жігіт туралы айтады. Интонациясы — сын, кейде ащы өкініш. Адамның тегін, ата-анасын кемсіту үшін айту орынсыз, ауыр естіледі; ойдың салмағы адамның ісінде. Баланың өзіне тура айтқаннан гөрі, жалпы ой ретінде айтқан жөн. Мысалы: «Бәрін дайындап бердік, сонда да шатастырды, жаман туған жігіттер қара жолдан адасар деген осы».

Қолданылу жағдаяттары

— Әкесі дайын шаруашылықты тапсырса да, ұлы малды күтпей шығынға батырғанда, ауылдағы қария басын шайқап осы мақалды айтады.
— Бапкер жазып берген оңай жоспарды орындамай, жарыстан құр қол қайтқан спортшы туралы жаттықтырушы ренішпен айтады.
— Нұсқаулығы бар ыдыс жуғыш машинаны да бұзып алған күйеу баласы жайлы енесі әзілдеп осы мақалды еске алады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Жаман туған жігіттер, Қара жолдан адасар. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Jaman týǵan jigitter,
Qara joldan adasar.