Амалсыз істеген жақсылық алғысқа татымайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның істеген ісі өз еркімен, ықыласпен жасалса ғана шынайы құнды болатынын білдіреді. Амалсыз, мәжбүрлі түрде жасалған жақсылық сырттай пайдалы көрінгенімен, оның ішкі ниеті таза болмайды. Сондықтан ондай іс адамға толық разылық та, шынайы алғыс та әкелмейді. Халық мұнда жақсылықтың өлшемі тек нәтиже емес, ниет екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «амалсыз істеген» деген тіркес — еріктің жоқтығын, қысыммен жасалған әрекетті аңғартады. Ал «жақсылық» — көмек, қамқорлық, адамшылық белгісі. «Алғысқа татымайды» дегені — мұндай істің қадірі төмен, бағасы толық емес деген ой. Яғни, жақсылықтың салмағын арттыратын нәрсе — жүректен шыққан ықылас.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адамдар арасындағы қарым-қатынаста жиі қолданылады. Мысалы, біреу туысына немесе әріптесіне ренжіп тұрып, амалсыз көмек көрсетсе, ол қолдау жылы қабылданбауы мүмкін. Себебі көмек бар сияқты көрінгенмен, онда ниет пен шынайылық жетіспейді. Сондықтан шын көмектескенде ғана адамның еңбегі бағаланып, алғысқа ие болады.