Ана сүтімен бітпеген қасиет
Тана сүтімен сіңбейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға туа бітетін не ерте жастан бойға сіңетін қасиет кейін оңай өзгермейтінін білдіреді. Яғни тәрбиемен, орта әсерімен орныққан мінез-құлық бір күнде қалыптаспайды, ал қалыптаспаған қасиетті жасанды түрде ғана өзгерту қиын. Мақалдың астарында адамның жақсы не жаман қылығының түп-тамыры бала кезден басталатыны айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ана сүті» — баланың алғашқы тәрбиесі, табиғи болмыс, ең бастапқы мінездің қалыптасуы. «Тана сүті» де соған ұқсас, бірақ кейінгі, ересектеу кезеңдегі ықпал ретінде алынған. Халық «сүт» сөзін адамның жан дүниесіне сіңетін нәрсенің бейнесі ретінде қолданған. Яғни бір рет сіңген қасиет тереңде жатады, ал кеш берілген үлгі оны толық алмастыра алмайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал тәрбие, әдет, мінез туралы айтқанда жиі қолданылады. Мысалы, балаға кішкентайынан шыншылдық пен еңбекқорлық үйретілмесе, кейін есейгенде оны өзгерту қиын. Біреу өтірікке әдеттеніп қалса, үлкен болғанда да сол мінезі байқалады. Сондықтан ата-ана мен орта баланың бойына жақсы қасиетті ерте сіңіруге тиіс.
Tana sútimen sińbeıdi.