Алыстың жақыны бар,
Тентектің мақұлы бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — алыста жүрген адамның да жанашыры, сүйеніші болады; ал тентек, жөнсіз адамның да оны тоқтатып, жөнге салатын сөзі бар адам табылады. Астарлы мағынасы — адам жалғыз қалмайды, өмірде әркімнің артында ақыл айтатын, бағыт беретін, демейтін біреуі болады. Сонымен бірге, тәрбиесіздік пен орынсыз қылық та ескерусіз қалмай, бір күні түзетілетіні меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
«Алыс» сөзі мұнда тек қашықтықты емес, ара қатынастың суықтығын да білдіреді. «Жақыны» — туыс, дос, жанашыр, қамқор адам. Ал «тентек» — тәртіпсіз, қыңыр, жөнсіз мінезді кісі. «Мақұлы» деген сөз — мақұлдаушы, жөн көрсетуші, дұрысқа шақырушы адам бар деген ойды береді. Яғни мақал адамдар арасындағы қолдау мен түзету қызметін бейнелі түрде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл сөздің мәні күшті. Мысалы, қалада оқып жүрген студенттің алыста жүрсе де ақыл қосатын ата-анасы, ағасы не ұстазы болады. Сол сияқты, қателікке ұрынған жасқа «осылай жүре берме» деп тоқтау айтатын адам кездеседі. Бұл мақал адамдарға бір-бірін тастамауды, қажет кезде ақыл айтып, бағыт беруді еске салады.
Tentektiń maquly bar.