Алтынды ала білген бөле де біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — алтынды қолына алған адам оны қалай ұстауды, қалай бағалауды білуі керек деген ой. Астарлы мағынасы — кез келген қымбат, пайдалы, бағалы нәрсенің қадірін түсіне алатын адам ғана оны дұрыс пайдалана алады. Мұнда білім, өнер, мүмкіндік, байлық, сый-құрмет сияқты құндылықтарды орнымен ұстай білу қажет екені меңзеледі. Қолына түскен жақсыны шашпай-төкпей, орнымен жұмсау — үлкен парасаттың белгісі.
Образдар мен теңеулер
«Алтын» — жай ғана металл емес, өмірдегі ең қымбат нәрсенің бейнесі. «Ала білу» — иелену, табу, қол жеткізу дегенді білдірсе, «бөле білу» — бөліп беру, үлестіру, қажетіне жарату мағынасын береді. Яғни мақал адамда бар байлықты не мүмкіндікті тек өз басына ғана емес, айналаға да пайда келтіретіндей етіп пайдалануды суреттейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білімге, қаржыға, уақытқа, мүмкіндікке қатысты жиі айтылады. Мысалы, жақсы грант ұтып алған студент оны бос өткізіп алмай, білім алып, елге пайдалы маман болса, «алтынды ала білген бөле де біледі» дегеннің дәл өзі осы.