Алыстағы әулиеден,
Жақындағы машайық артық,
Танымайтын періштеден,
Танитын шайтан артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың түйіні — адамға алыс, аты ғана белгілі, бірақ ісі мен мінезі беймәлім тұлғадан гөрі, қасында жүрген, шынайы болмысын көріп-біліп отырған адам сенімдірек деген ой. Тура мағынасында, алыстағы әулие де, періште де асыл көрінуі мүмкін, бірақ олармен күнделікті қарым-қатынас жоқ. Ал жақындағы машайық пен танитын шайтан — мінезі белгілі, ісіне қарап бағалауға болатын адам бейнелері. Астарлы мағынасы: адам сыртқы атаққа емес, таныс болмысқа, тәжірибеге, нақты ісіне сүйеніп шешім жасауы керек. Біреудің аты жақсы болғанымен, пайдасы тимеуі мүмкін; ал қасында жүрген адамның шынайы көмегі көп болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «әулие», «машайық», «періште», «шайтан» сөздері — тікелей діни мағынадан гөрі, адамның жақсы-жаман қасиетін көрсететін образдар. «Алыстағы» мен «жақындағы» деген қарама-қарсы ұғымдар да маңызды: қашықтағыны қиялмен жақсы көру оңай, ал жақындағыны шын өмірде тану қиын. «Танитын шайтан» — мінезі ауырлау болса да, сырын білетін, одан не күтетінін аңғара алатын адам.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыс, достық, не туыстық қатынаста қолдануға болады. Мысалы, адам көп мақталған бейтаныс маманға сенгенше, өз ісін дәлелдеп жүрген көрші инженердің кеңесіне құлақ асқаны дұрыс. Яғни нақты әрекет пен тәжірибе — сөзден де құнды.
Jaqyndaǵy mashaıyq artyq,
Tanymaıtyn perishteden,
Tanıtyn shaıtan artyq.