Алысты жақындатар - ат,
Жақынды алыстатар - жат.

Күнде бір мақал

«Алысты жақындатар - ат, Жақынды алыстатар - жат.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Ат алыс жерді жақын етеді: жаяу күндеп жүретін жолды жүйрік ат бір күнде өтеді. Ал жат адам жақындардың арасын алыстатады: туыстың, достың, ерлі-зайыптының арасына бөтен кісі кіріп, сөз тасып, өсек айтса, жақын жандар бір-бірінен суынады. Мақал екі күшті қатар қояды: бірі қашықтықты жояды, бірі жақындықты бұзады. Ескертетін ойы — жақындарыңның арасына бөгде адамды кіргізбеу, оның сөзіне ермеу.

Образдар мен теңеулер

Ат — көшпелі қазақтың қашықтықпен күресетін басты құралы: хабар да, қонақ та, құда да атпен келген. Жат — бөтен, өзге жұрттың адамы, бұл жерде араға кірген, жаны ашымайтын кісі. Мақал «ат — жат» ұйқасына және «алысты жақындатар — жақынды алыстатар» деген айқас құрылымға сүйенеді: сөздер орын ауыстырып, мағына керісінше айналады. Осы айнадай құрылым ойды есте сақтауға жеңіл етеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Біреудің сөзіне еріп, туысынан, досынан ренжіп жүрген адамға ескерту ретінде айтылады. Отбасына бөтен адамның араласуы ұнамағанда, ағайын арасына жік түскенде де қолданылады. Жаңа түскен келінді, күйеу баланы «жат» деп айыптауға пайдаланса, мақал жаман мағынаға ие болады. Мысалы: «Ол кісінің сөзіне сеніп, ағаңнан неге безесің? Алысты жақындатар — ат, жақынды алыстатар — жат».

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылдағы екі құрдас біреудің тасыған өсегінен ренжісіп қалды. Ақыры шындық ашылғанда, біреуінің әкесі мақалды айтып, екеуін татуластырды.
— Тау арасындағы қыстауға көлік бармайтын соң, дәрігерді атпен апарып келген жігітке ауыл адамдары мақалдың бірінші жолын айтып, алғыс білдірді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Алысты жақындатар - ат, Жақынды алыстатар - жат. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Alysty jaqyndatar - at,
Jaqyndy alystatar - jat.