Алысты жақындатар - ат,
Жақынды алыстатар - жат.
«Алысты жақындатар - ат, Жақынды алыстатар - жат.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі түрлі күшті салыстырып айтады. «Алысты жақындатар – ат» дегені – ат ертеде адамға қашық жерді қысқартып, жолды жеңілдеткен көлік, серік болған. Яғни ат адамды мақсатқа тез жеткізіп, араны жақындатады. Ал «Жақынды алыстатар – жат» дегені – жақын адамға бөтендік, суықтық, жат мінез кірсе, көңіл арасы алыстап кетеді деген ой. Туған, дос, көрші не туыс болса да, егер арада түсіністік жоғалса, олар бір-біріне жат болып көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ат» – тек көлік емес, байланыстырушы күштің образы. Ол қашықтықты жеңу, табысу, жақындасу ұғымын білдіреді. Ал «жат» – бөтен адам ғана емес, жат қылық, жат пиғыл, суық сөз, көңілдің алыстауының бейнесі. Осылайша мақалда сыртқы алыс пен ішкі алыс салыстырылған: жол алыстығын ат жеңсе, көңіл алыстығын жаттық күшейтеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды көлік, байланыс, қарым-қатынас туралы айтуға болады. Техника адамды тез табыстырғанымен, суық мінез адамдарды алыстатып жібереді. Мысалы, бір қалада тұратын екі бауыр күнде хабарласпай, өкпелесіп жүрсе, олар бір-біріне алыстап кетеді.
Jaqyndy alystatar - jat.