Алтынның қолда барда қадірі жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын қолда, яғни адамда бар кезде оның бағасы сезілмейді. Астарлы мағынасы — адам көбіне өзінде бар игіліктің, мүмкіндіктің, жақынның немесе уақыттың қадірін кейін түсінеді. Бір нәрсе қолда тұрғанда оған үйреніп кетеміз, ал жоғалтқан соң ғана оның қаншалықты маңызды екенін аңғарамыз. Сондықтан бұл мақал қанағатқа, бағалай білуге және барды қадірлеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «алтын» — ең қымбат, ең бағалы нәрсенің бейнесі. Ол тек байлықты емес, өмірдегі кез келген асыл дүниені: денсаулықты, жастықты, ата-ананы, уақытты, достықты да меңзейді. «Қолда бар» деген тіркес — нәрсенің адамның өз иелігінде, жанында, күнделікті өмірінде тұрғанын білдіреді. Осы арқылы халық «қолыңдағыны жоғалтпай тұрғанда бағала» деген ойды әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі кезде де өте орынды. Мысалы, кейбір жас адам ата-анасының ақылын қадірлемей, кейін үлкен өмірге шыққанда олардың кеңесі мен қамқорлығын сағынады. Сол сияқты, денсаулықтың қадірі де ауырғанда білінеді. Сондықтан бар мүмкіндікті, жақын адамдарды және уақытты бағалап өмір сүрген дұрыс.