Алыстан шабынған батырдың күші қайтар.
«Алыстан шабынған батырдың күші қайтар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — батыр ұзаққа созылған жорықта, алыстан шауып келгенде, шаршап-шалдығып, күш-қуаты кемиді. Астарлы мағынасы — адам қандай қайратты, намысты, мықты болса да, шамадан тыс ауыр іс, ұзақ әуре, созылған шаруа оның әлін азайтады. Яғни кез келген істі орын-орнымен, уақтылы атқармаса, күш те, жігер де сарқылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «батыр» — тек жауынгер емес, қайсар, белсенді адам бейнесі. «Алыстан шабу» — ұзақ жол, үлкен еңбек, артық күш салу, бір істі шектен тыс созу дегенді білдіреді. «Күші қайту» — әлсіреу, қажу, ойлаған нәтижеге жете алмау. Образ арқылы халық адамды өз шамасын білуге, күшін босқа шашпауға үндейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, студент емтиханға бір түнде дайындалып, ұзақ уақыт ұйықтамай оқыса, басы ауырып, ойы шашырап, нәтижесі төмендеуі мүмкін. Сондықтан істі уақытында бөліп істеген дұрыс. Мақалдың түйіні — еңбекте де, өмірде де шама мен тәртіп керек.