Жазмыш туралы — 3-бет 426
Сұрыптау:
Бақыт балақтан басқа қонады.
Негізгі мағынасы Балақ — киімнің ең төменгі, жерге жақын жері, ал бас — адамның ең биік, құрметті мүшесі. Мақал…
Бақыт - қолдың кірі.
Негізгі мағынасы Бақыт қолдың кірі сияқты: жуса кетеді, жұмыс істесе қайта жұғады. Мұнда бақыт көбіне дәулет…
Бақыттының қасы өледі,
Бақытсыздың досы өледі.
Бақытсыздың досы өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда «бақытты адамға жамандық та аз тиеді, ал бақытсыз адамға қасірет…
Бақыттының түйесі түлкі алар.
Негізгі мағынасы Түйе — аңшылыққа мүлде жарамайтын, баяу, ауыр мал, ал түлкі — ең айлакер, ұстатпайтын аң. Мақал бақыты…
Балық - көлге, бақа - шөлге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық, табиғатына сай жері бар екенін білдіреді. Балықтың тіршілігі көлде…
Күнде бір мақал
«Жазмыш туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Балықтың өзі суда, көзі қырда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: балық су ішінде тіршілік етсе де, көзі қырда, яғни су сыртындағы…
Барар жерің - Балқан тау,
Ол да біздің барған тау.
Ол да біздің барған тау.
Негізгі мағынасы Сенің ең алыс барар жерің — Балқан тау, ал оған біз де барғанбыз деген сөз. Мақал біреудің мақтанына…
Барға - мәзір, жоққа - сабыр.
Негізгі мағынасы Бар нәрсеге қанағат етіп, қолдағыға шүкіршілік ету керек; ал жоқшылық не жетіспеушілік кездессе, сабыр…
Бармайын десем, әулие қоймайды,
Барайын десем, қатыным қойнына алмайды.
Барайын десем, қатыным қойнына алмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның екіұдай күйін, барса да, бармаса да көңілі көншімейтін тар жағдайын бейнелейді. Тура…
Бармаса бата қаза.
Негізгі мағынасы Бармаған жерден бата да, алғыс та жоқ деген ойды айтады. Қазақ ұғымында көңіл айтуға, науқасқа, тойға…
Бармын деп мақтанба,
Жоқпын деп қорланба.
Жоқпын деп қорланба.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға екі шектен де сақ болуды үйретеді. «Бармын деп мақтанба» дегені — бар дәулетке, бар…
Бармын деп тасыма,
Жоқпын деп жасыма.
Жоқпын деп жасыма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға екі жағдайда да сабыр мен ұстамдылық керек екенін ескертеді. «Бармын деп тасыма»…
Бармын деп тасыма,
Жоқпын деп жасыма.
Кеудеде жан барда,
Әр іс түсер басыңа.
Жоқпын деп жасыма.
Кеудеде жан барда,
Әр іс түсер басыңа.
Негізгі мағынасы Бармын деп тасыма, жоқпын деп жасыма: дәулет келгенде паңданба, жоқшылық келгенде мойыма. Соңғы екі…
Басқа салса Алла,
Не көрмейді пенде.
Не көрмейді пенде.
Негізгі мағынасы Алла басқа салса, пенде нені көрмейді: тағдыр сынақ жіберсе, адам ойына келмеген қиындықтың бәрін…
Бастыны еңкейткен,
Тізеліні бүктірген.
Тізеліні бүктірген.
Негізгі мағынасы Бастыны еңкейткен, тізеліні бүктірген дейді: басы бар, тәкаппар адамға да бас идірген, тізесі мықты…
Басы аман, малы түгелдің Құдаймен ісі жоқ.
Негізгі мағынасы Басы аман, малы түгел адамның Құдаймен ісі жоқ — яғни бәрі жақсы болғанда, адам Құдайды есіне алмайды…
Басы жаралы, күні қаралы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына ауыр қайғы түсіп, өмірі күйзеліс пен мұңға толған сәтін білдіреді. Тура…
Басыңа бақ қонарда,
Елден асқан данасың.
Басыңнан бақ тайғанда,
Қалыбыңа барасың.
Елден асқан данасың.
Басыңнан бақ тайғанда,
Қалыбыңа барасың.
Негізгі мағынасы Басыңа бақ қонғанда жұрт сені елден асқан дана деп таниды, бағың тайғанда бұрынғы қалпыңа, өз өлшеміңе…
Батар күннің атар таңы бар.
Негізгі мағынасы Кешке батқан күн ертеңіне міндетті түрде қайта шығады, батқан күннің артынан атар таң келеді. Мақал…
Бес тоғыста қар кетпес,
Үш тоғыста қар қалмас.
Үш тоғыста қар қалмас.
Негізгі мағынасы Бес тоғыс айында, яғни көктемнің басында, қар әлі толық кетпейді; ал үш тоғыс айында, көктемнің…
Бетерден де бетер бар.
Негізгі мағынасы «Бетерден де бетер бар» деген мақал өмірде жаманның да, қиынның да, ауырдың да одан әрі асқан түрі…
Бір ас бір асқа орын береді.
Негізгі мағынасы Бір үйде берілген ас келесі бір дастарқанға жол ашады: бүгін сен қонақ күтсең, ертең өзің қонақ…
Бір аяғы жерде, бір аяғы көрде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам жасының ұлғайып, өмірінің соңына жақындағанын білдіреді. Тура мағынасында бір аяғы…
Бірге тумақ болса да,
Бірге өлмек жоқ.
Бірге өлмек жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам тағдырының ортақ еместігін білдіреді: адамдар бір күнде, бір ортада, бір отбасында не…
Бірде бас, бірде тас болып.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің бірқалыпты болмайтынын, адам басына кезекпен қуаныш та, қиындық та келетінін…
Біреуге елден береді,
Біреуге жерден береді.
Біреуге жерден береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамға елден үлес тиеді, бір адамға жерден үлес тиеді деген ой…
Біреудің ажалы - оттан,
Біреудің ажалы - судан.
Біреудің ажалы - судан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамның тағдыры әртүрлі болатынын меңзейді. Біреу үшін қауіп-қатердің көзі от болса, енді…
Біреу өлмей біреу күн көрмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің өмірден өтуі, кетуі арқылы екінші біреу тіршілік етіп, нәпақа…
Біреу суға жете алмадым деп «аһ» ұрады,
Біреу судан өте алмадым деп «аһ» ұрады.
Біреу судан өте алмадым деп «аһ» ұрады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі ойы — әр адамның мұңы мен қиыншылығы әртүрлі екенін айту. Біреу мақсатына жете…
Бір жылға қоян терісі де шыдаған.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қоянның терісі бір жыл бойы тозбай, шыдамды келеді деген ой. Астарлы…
Бірі тесік, бірі кесік заман.
Негізгі мағынасы Бірінің тесігі бар, бірінің шеті кесілген, ештеңе бүтін емес, бәрі ақаулы, олқы заман туралы шағым. Ел…
Бір кем дүние.
Негізгі мағынасы «Бір кем дүние» деген сөз адамның өмірі мен тіршілігі ешқашан толық болмайтынын білдіреді. Тура…
Бір киікті бір тау аш қылмайды.
Негізгі мағынасы Бір киікті бір тау аш қылмайды деген мақалдың тура мағынасы — бір тауда бір ғана киік болса, ол аштан…
Бір қазаға екі жаза жоқ.
Негізгі мағынасы Бір қазаға екі жаза жоқ дейді: бір іс, бір оқиға үшін адам екі рет жазаланбайды. Қаза — мұнда бір рет…
Бір қайғыны ойласаң,
Жүз қайғыны қозғайды.
Жүз қайғыны қозғайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ғана қайғыны есіңе алып, соны көп ойласаң, оның соңынан тағы басқа…
Бір қозы туса, бір түп жусан артық өсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір қозы дүниеге келсе, соған азық болар жусан да көбейеді деген ойды…
Бір Құдайға асы болма,
Жұлдыздарға қарсы болма.
Жұлдыздарға қарсы болма.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір Құдайдың алдына асығып, өз тағдырын өзім шешем деп менмендікке…
Болар іс болды, бояуы сіңді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал болған істі қайта өзгерту мүмкін еместігін білдіреді. Бір әрекет жасалып, оның салдары…
Боларыңда болып өт,
Бозжорғадай желіп өт.
Болмасыңды білген соң,
Болатын ердің қосын жек.
Бозжорғадай желіп өт.
Болмасыңды білген соң,
Болатын ердің қосын жек.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің өтіп кететінін, сондықтан қолыңнан келетін шағыңда қарап қалмай, іс қылып қалу…
Боранды күні боқ құтырады,
Бала мен ит құтырады.
Бала мен ит құтырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — боранды, жайсыз күні далада мазасыздық күшейіп, бала мен иттің…