Боларыңда болып өт,
Бозжорғадай желіп өт.
Болмасыңды білген соң,
Болатын ердің қосын жек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірдің өтіп кететінін, сондықтан қолыңнан келетін шағыңда қарап қалмай, іс қылып қалу керектігін айтады. «Боларыңда болып өт» дегені — бағың, қуатың, мүмкіндігің бар кезде елге пайдаңды тигіз, абыройыңды арттыр деген ой. Ал «болмасыңды білген соң» деген жол өмірде бір кезеңнің аяқталатынын, күш-қуаттың, дәуреннің бәрі де тұрақты емес екенін ескертеді. Астарында уақытты бос жіберме, өз қадіріңді, өз өлшеміңді біл деген өнеге жатыр.
Образдар мен теңеулер
«Бозжорғадай желіп өт» деген бейне өте әсерлі. Бозжорға — жүрісі әсем, шапшаң, көркем ат. Мұнда адамның өмірі де сол аттың желісіндей зулап өтетінін білдіреді. Желіс — тоқтаусыз қозғалыс, уақыттың тоқтамайтынының белгісі. «Қосын жек» деген тіркес те соңғы сәтте артық бөгелмей, жолға дайындал, керекті ісіңді ретте деген ишара береді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал адамды жігерлендіріп, мүмкіндікті дер кезінде пайдалануға шақырады. Мысалы, жас маман қолынан келетін жобаны кейінге қалдырмай, дер кезінде бастап, тәжірибе жинаса, кейін өкінбейді. Яғни, бүгінгі күшің мен уақытыңды бағалау керек.
Bozjorǵadaı jelip ót.
Bolmasyńdy bilgen soń,
Bolatyn erdiń qosyn jek.