Болар іс болды, бояуы сіңді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал болған істі қайта өзгерту мүмкін еместігін білдіреді. Бір әрекет жасалып, оның салдары орныққан соң, оған өкіну немесе кеш кіру пайда бермейді. Астарлы мағынасы — істі бастамай тұрып ойланып, жауапкершілікпен әрекет ету керек; ал қателік болса, оны мойындап, алдағы қадамды түзеткен дұрыс.
Образдар мен теңеулер
«Болар іс болды» дегені — тағдырға не жағдайға айналып кеткен іс. «Бояуы сіңді» деген бейне затқа сіңіп кеткен бояу сияқты, істің ізі өшпей, өзгермей қалғанын көрсетеді. Яғни, бояу сіңген соң оны бұрынғы қалпына келтіру қиын, дәл сол сияқты жасалған іс те кері қайтпайды. Бұл халықтың өмірді нақты, байыппен бағалағанын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал асығыс шешімнің салдарын түсіндіруде жиі айтылады. Мысалы, адам құжатты тексермей қателесіп жіберсе, кейін бәрін қайта түзетуге көп уақыт кетеді. Сол кезде үлкендер: «Болар іс болды, бояуы сіңді» деп, өткенге байланып қалмай, енді қатені түзетуге шақырады.