Бармын деп тасыма,
Жоқпын деп жасыма.
Кеудеде жан барда,
Әр іс түсер басыңа.

Негізгі мағынасы

Бармын деп тасыма, жоқпын деп жасыма: дәулет келгенде паңданба, жоқшылық келгенде мойыма. Соңғы екі жол себебін айтады: кеудеде жан барда, тірі жүрген адамның басына неше түрлі іс түседі — бүгінгі бар ертең жоқ болуы, бүгінгі жоқ ертең толуы мүмкін. Мақал екі шектен де сақтандырады: тасу мен жасу — бірі тәкаппарлық, бірі үмітсіздік. Өмірдің толқынына қарамай қалпыңды сақтау — оның түйіні.

Образдар мен теңеулер

Тасу — өзеннің арнасынан асып, тасқынға айналуы; адамға қатысты айтқанда паңдану, шектен шығу. Жасу — су қайтып, өзен тартылғандай, жігердің басылуы. Сөйтіп мақалдағы адам көктемгі тасқын мен күзгі тартылыс арасындағы өзен сияқты. «Тасыма — жасыма», «барда — басыңа» ұйқасы шумақты өлеңдей жатталатын етеді. «Кеудеде жан барда» — тірі тұрғанда деген тұрақты тіркес.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды байлығына, жетістігіне масаттанған адамға ескерту ретінде, не жоқшылыққа, сәтсіздікке түсіп мойыған адамға демеу ретінде айтады. Көбіне үлкендер жастарға өсиет түрінде айтады. Үні байыпты, ақыл. Мақалдың бір бөлігін ғана алып, жоқпын деп жасыма деп жұбатуға да болады. Мысал: «Байқауда жеңіп, достарын менсінбей бастаған немересіне атасы: — Бармын деп тасыма, жоқпын деп жасыма, — деді».

Қолданылу жағдаяттары

— Ауылда жұттан кейін отары азайған шопанға ақсақал келіп, бұрынғы жылдардағы қиыншылықтарды еске алып, малды қайта өсіруге демейді.
— Жаңа үй салып, тойда өзін тым жоғары ұстаған жігітті нағашы ағасы оңаша шақырып, мақалдың алғашқы жолын еске салады.