Бір аяғы жерде, бір аяғы көрде.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам жасының ұлғайып, өмірінің соңына жақындағанын білдіреді. Тура мағынасында бір аяғы жерде, бір аяғы көрде тұрған кісі қадам басуға әлсіз, өлімге таяу адам бейнесін елестетеді. Астарлы мағынасы — қартайған шақта адамның әл-қуаты кеміп, өмірдің өткіншілігі айқын сезіледі. Мақал кәріліктің ауырлығын ғана емес, адамның уақытты қадірлеуін де еске салады.
Образдар мен теңеулер
«Жер» — тіршіліктің, осы дүниедегі өмірдің белгісі. «Көр» — өлім мен мәңгілік мекеннің символы. Бір аяғы жерде, бір аяғы көрде деу арқылы халық өмір мен өлімнің арасы тым қысқа екенін әсерлі түрде жеткізген. Бұл образ қарт адамның жағдайын көзге елестетіп, тыңдаушыға терең ой салады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жасы келіп, денсаулығы әлсіреген адамдар туралы айтылады. Сонымен бірге ол кез келген адамға өмірдің шолақ екенін ұмытпауға шақырады. Мысалы, немересі атасының шаршап жүргенін көріп: «Ата, ауыр жұмыс істемеңіз» десе, үлкендер «бір аяғы жерде, бір аяғы көрде» деп, қартқа күтім керек екенін білдіруі мүмкін.