Біреу суға жете алмадым деп «аһ» ұрады,
Біреу судан өте алмадым деп «аһ» ұрады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың түпкі ойы — әр адамның мұңы мен қиыншылығы әртүрлі екенін айту. Біреу мақсатына жете алмай қиналады, енді біреу қолындағы мүмкіндікке өте алмай, бөгетке кезігеді. Яғни, адамның тағдыры мен жағдайы бірдей болмайды: біреуге жетпеген нәрсе қымбат, біреуге асқаннан кейінгі қиындық ауыр. Астарлы мағынасы — өз басындағы қиындықты ғана үлкен көріп, өзгенің де өзіне тән сыны барын ұмытпау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «су» — өмірдегі мақсат, арман, ырыс не қажет нәрсенің белгісі. «Суға жете алмау» — қалағанына қол жеткізе алмау, ал «судан өте алмау» — бар мүмкіндікке де жете алмау, кедергіге ұшырау. «Аһ ұру» — өкініш, налу, ішкі күйзеліс. Мақал осы екі көріністі салыстырып, өмірдің бір ғана өлшеммен бағаланбайтынын әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды сабырлы болуға, өзгенің жағдайын түсінуге үйретеді. Мысалы, бір студент грант ала алмай қиналса, ал екіншісі грантқа түсіп, бірақ оқу ақысын, тұрмысын көтере алмай қиналуы мүмкін. Екеуінің де уайымы бар. Сондықтан біреудің сынына жеңіл қарамай, әркімнің өз қиындығы болатынын түсінген дұрыс.
Bireý sýdan óte almadym dep «aһ» urady.