«Құдайдың сақалын сипағандай.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл тұрақты тіркес шексіз қуанған, мерейі тасып, өзіне-өзі риза болған адамның күйін сипаттайды. Тура мағынасында: Құдайдың сақалын сипағандай, яғни қол жетпес биікке жеткендей, ең үлкен бақытқа ие болғандай. Астарлы мағынасы — мәз-мейрам болу, көңілі көкке жету. Кейде тіркес кекесінмен айтылып, болмашы табысқа шектен тыс марқайған, кеудесін көтерген адамды әжуалайды.
Образдар мен теңеулер
«Құдай» — ең биік, қол жетпес ұғым. «Сақалын сипау» — жақындықтың, еркіндіктің, риза көңілдің қимылы. Ең биік күштің сақалын сипау — ешкімге бұйырмаған бақыт, мүмкін емес жақындық. Халық осы әсірелеу арқылы адамның шаттығын шегіне жеткізіп көрсетеді, ал кекесінмен айтқанда сол шаттықтың орынсыз екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгін тіркес көптен күткен қуанышына жеткен адамға айтылады. Мысалы, ұзақ дайындалған студент грантқа түскенін естіп, Құдайдың сақалын сипағандай болып қуанады. Ал біреу шағын мақтаудан кейін өзгеге менсінбей қарай бастаса, жұрт оны «Құдайдың сақалын сипағандай болып жүр» деп мысқылдайды. Демек, тіркестің мәні айтылған жағдайға қарай ашылады. Қуанышты бөлісу жақсы, бірақ оны тәкаппарлыққа айналдырмау керек, әйтпесе шаттық мысқылға айналады.