Қу бастан қуырдақтық ет алған.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал біреудің бойынан, қалтасынан не қолындағысынан ештеңе таппай қалуды білдіреді. Тура мағынасында «қуырып пісіруге жарар ет жоқ, қу сүйектен ет алмайсың» деген ой жатыр. Астарлы мағынасында адамнан пайда, көмек, не қомақты олжа күту бекер екенін, бос үміттің нәтижесіз болатынын аңғартады. Кейде ол тым сараң, тым жұтаң немесе берер ештеңесі жоқ адамға қарата айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қу бастан» деген сөз — кеуіп кеткен, нәрсіз, жұтаң күйді бейнелейді. Ал «қуырдақтық ет» — күнделікті тіршілікке қажет, бағалы, дәмді ас. Яғни, бейнелі түрде «мәні жоқ жерден құнды нәрсе шығару мүмкін емес» деген терең ой берілген. Халық осы арқылы бос әуреге түсіп, орынсыз дәмеленбеуді ескертеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бір адамнан қаржылай көмек не нақты қолдау күтудің бос екенін айтқанда қолданылады. Мысалы, ешқашан қарызын қайтармайтын, өзі де қиын жағдайда жүрген танысынан ақша сұраудың мәні жоқ болса, «Қу бастан қуырдақтық ет алғандай екен» деп айтуға болады. Бұл — үмітті орынсыз жерден күтпе, жағдайды шынайы бағала деген сабырлы ескерту.