Құрмет етсең - құрмет көресің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өзгені сыйлап, құрмет көрсетсе, өзі де сондай сый-құрметке ие болады. Астарлы мағынасы — қарым-қатынастағы ізет пен әдеп екі жақты болатынын білдіреді. Адамның мінезі, сөзі, ісі қандай болса, айналасындағы жұрт та соған сай жауап қайтарады. Құрмет біреуден ғана күтілетін нәрсе емес, ол алдымен өзіңнен басталады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «құрмет етсең» деген тіркес — үлкенге ізет, кішіге қамқорлық, жалпы адамға дұрыс қатынас жасауды меңзейді. Ал «құрмет көресің» дегені — сол жақсы әрекеттің өтеуі ретінде ел арасындағы сыйластықтың артуын білдіреді. Мұнда бейнелі теңеу анық көрінеді: құрмет — қайтарымы бар рухани байлық сияқты. Яғни, жақсылық бос кетпей, міндетті түрде жауап табады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе жұмыс орнында, оқу орнында, әлеуметтік ортада өте орынды. Мысалы, жаңа қызметкер әріптестеріне сәлем беріп, пікірін тыңдап, әдеп сақтаса, ұжым да оны тез қабылдап, көмектеседі. Сол арқылы адам сыйластықтың қадірін түсінеді және өзіне де жақсы қатынас қалыптасады.