Ескісіз жаңа болмас,
Жамансыз жақсы болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде жаңа нәрсенің бәрі ескінің жалғасы екенін білдіреді. Яғни, бүгінгі жақсы, жаңа жетістік кешегі тәжірибе мен бұрынғының негізінде пайда болады. Сол сияқты «жамансыз жақсы болмас» дегені — адам кейде қиындықты, кемшілікті, қателікті көрмейінше шын жақсылықтың қадірін толық түсінбейді деген ой. Жақсылықтың мәні жамандықпен салыстырғанда анық байқалады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ескі» мен «жаңа» тек затты емес, өмірдің екі кезеңін, екі тәжірибені бейнелейді. «Жаман» мен «жақсы» — адам мінезі мен іс-әрекетінің қарама-қарсы ұғымдары. Халық бұл сөздер арқылы өмірдің өзінде қарсыластық, салыстыру, сабақ алу барын көрсеткен. Қараңғысыз жарық білінбейтіні сияқты, жамандықсыз жақсылықтың да бағасы толық ашылмайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, оқушы бірден үздік бола салмайды: қателеседі, төмен баға алады, бірақ сол тәжірибе арқылы білімін түзеп, жақсы нәтижеге жетеді. Демек, сәтсіздік те пайдалы сабақ, ал ескі тәжірибе — жаңа табыстың тірегі.
Jamansyz jaqsy bolmas.