Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
487.7K
Қаралым
293
Орташа
Сұрыптау:
Жақсыны көрмек үшін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адамды, игі істі, өнегелі мінезді көру үшін қасынан табылу, арал...
Атың барда жер таны,
Асың барда ел таны.
Асың барда ел таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамда аты-жөні, көлігі, жолға жарар мүмкіндігі бар кезде алыс жерлерді...
Бетеге кетеді, бел қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бетегелі шөп өсіп, мезгілі келгенде қурап кетеді, ал бел, яғни жердің ө...
Екеу болсаң, бір-біріңмен кеңес,
Біреу болсаң, қабырғаңмен кеңес.
Біреу болсаң, қабырғаңмен кеңес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жалғыз шешімге сеніп қалмай, ақылдасудың қадірін білуі керек екенін айтады. Екі а...
Сұрай-сұрай Меккеге барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам жолды білмесе, жол сұрап отырып Меккеге де жетеді. Астарлы мағына...
Ағын су жолын табады,
Ақ адам оңын табады.
Ақ адам оңын табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша ағын су өзіне бөгет болмайтын жол тауып, төмен қарай еркін ағад...
Батырға да жан керек,
Пақырға да жан керек.
Пақырға да жан керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: батыр да, пақыр да тірі адам, екеуіне де жан қажет. Астарлы мағынасы: а...
Бала соққан кездіктің басы жарық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала жасаған кездік мықты, шебер соғылған қару бола қоймайды, оның бас...
Ауызға келген түкірік -
Қайта жұтса мәкүрік.
Қайта жұтса мәкүрік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойланбай сөйлеп, не істеп қойған ісін кейін түзету өте қиын болатынын білдіреді....
Ақ Еділдің өзі болмасақ та, бұлағымыз,
Ақылды бастың өзі болмасақ та, құлағымыз.
Ақылды бастың өзі болмасақ та, құлағымыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өзін үлкен, басшы, атақты тұлға санамаса да, елге пайдасы тиетін қарапайым қызмет ат...
Жауынменен жер көгереді,
Батаменен ел көгереді.
Батаменен ел көгереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жер жауын-шашыннан нәр алып, көктеп өседі. Астарлы мағынасы: елдің де ө...
Су бермегенге сүт бер,
Ақ ниетіңді білсін.
Ақ ниетіңді білсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жақсылықты аяма, қолыңнан келген көмекті көрсет деген ойды білдіреді. Біреу саған...
Бейнет түбі - зейнет.
**Негізгі мағынасы** «Бейнет түбі — зейнет» мақалы еңбектің, қиындықтың және төзімнің соңында міндетті түрде игілік, ра...
Алдыңа келсе, атаңның құнын кешір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ашуға ермей, сабыр сақтауға, кешірімді болуға шақырады. Тура мағынасында, егер алд...
Инабат - ер азығы,
Инабатты ер - ел қазығы.
Инабатты ер - ел қазығы.
**Негізгі мағынасы** Инабат — адамның ішкі мәдениеті, әдептілігі, ұят пен кішіпейілділігі. Мақалдың тура мағынасы бойынш...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.