Қақылдаған тауық тумай қоймас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қақылдап, жиі шақырған тауық ақыры жұмыртқалап, балапан шығарады. Астарлы мағынасы: көп уәде беріп, жиі айтып жүрген іс түбінде бір нәтижеге жеткізеді деген ойды білдіреді. Яғни адам бір нәрсені қайта-қайта айтып, соған еңбек етсе, оның жемісі де болады. Бірақ мақалдың емеуріні тек сөзге емес, әрекетке де қатысты: бос қақылдау емес, табанды қимыл керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы тауық — үй тіршілігінің белгісі, ал қақылдау — тынымсыз үн шығару, үздіксіз әрекет не қайта-қайта айту. «Тумай қоймас» деген тіркес нәтижесіз сөздің де, не болмаса ұзақ еңбектің де соңында өнім пайда болатынын меңзейді. Халық бұл арқылы «әр істің соңы көрінеді» деген сенімді жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал оқу, жұмыс, жоба дайындау сияқты істерде қолданылады. Мысалы, бір оқушы емтиханға дайындалып, күнде қайталап отырса, ұстазы: «Қақылдаған тауық тумай қоймас» деп, еңбектің бос кетпейтінін айтады. Бұл — табандылық пен нәтиженің байланысын көрсететін сөз.