Күріш азса - күрмек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш егісінде күтім дұрыс болмаса, пайдалы күріштің арасына арам шөп — күрмек қаптайды. Астарлы мағынасы: жақсы басталған іс бақылаусыз қалса, оның берекесі кетіп, пайдасыз нәрсе көбейеді. Яғни адам еңбегін ұқыппен, дер кезінде қадағаламаса, нәтижесі бұзылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы күріш — құнар, береке, пайдалы еңбек пен таза өнімнің бейнесі. Ал күрмек — арамдық, керексіздік, іс ішіне кірген кесір мен былықтың символы. Екі сөздің қарама-қарсылығы арқылы халық «жақсы мен жаманның арасы жақын, бірақ айырмасы үлкен» екенін көрсетеді. Бір ғана арам шөптің егінді бүлдіруі секілді, аз ғана салақтық та үлкен істің сапасын түсіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқуда, жұмыста, үй шаруасында өте орынды айтылады. Мысалы, бір адам жаңа бизнес ашып, бастапқыда бәрін жақсы ұйымдастырғанымен, кейін есепті тексермей, қызметті бақыламай қойса, шығын көбейіп, ісіне ұсақ пайдасыз әрекеттер араласады. Сонда «Күріш азса - күрмек» деп, тәртіп пен бақылаудың маңызды екенін еске салады.