Туған жердің күні де ыстық, түні де ыстық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Туған жер адамға әрдайым қымбат, өйткені ол – адамның кіндік қаны тамған, балалық шағы өткен, жанына жақын мекен. Мақалдың тура мағынасы: туған өлкеде күннің ыстығы да, түннің салқыны да жат емес, бәрі де сүйкімді, бәрі де ыстық сезіледі. Астарлы мағынасы: туған жердің әр тасы, әр бұлағы, әр желі адамға ерекше ыстық болып көрінеді; сондықтан оны қадірлеу, қорғау – парыз.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күні де ыстық, түні де ыстық» деген тіркес табиғат құбылыстарын ғана емес, туған жерге деген шексіз сүйіспеншілікті білдіреді. Күн мен түн – өмірдің барлық сәті, ал олардың «ыстық» аталуы туған жерден суымайтын сағыныш пен ықыласты бейнелейді. Бұл образ адам жүрегіндегі елге деген мейірімнің тереңдігін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал туған ауылын, қаласын немесе елін ұмытпай, қайда жүрсе де құрметпен еске алатын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, үлкен қалада жұмыс істеп жүрген адам демалыс сайын ауылына барып, ата-анасына көмектессе, ол туған жерінің қадірін білгені. Мұндайда осы мақал дәл келеді: туған жердің қарапайым тіршілігі де жүрекке жылы.