Туған жердің түтіні күйесіз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Туған жер адамға қашанда ыстық, қымбат әрі қадірлі. Бұл мақалдың тура мағынасы — өз үйіңнің, өз өлкеңнің түтіні де көзге күйе болып көрінбейді, яғни жатсынбайсың. Астарлы мағынасы — туған жердің кемшілігі де, қиындығы да адамға жат көрінбейді, өйткені ол жерге жүрек байланған. Адам өз елін, ауылын, атамекенін сүйгендіктен, оның тіршілігін, салтын, қарапайым өмірін ерекше қабылдайды.
Образдар мен теңеулер
«Түтін» — үйдің, ошақтың, тіршіліктің белгісі. Ал «күйесіз» сөзі сол түтіннің лас емес, жақын, үйреншікті, тіпті жағымды сезілетінін білдіреді. Мұнда түтін тек заттық құбылыс емес, туған жердің иісі, жылуы, өмірі ретінде алынып тұр. Яғни адамға өз жерінің бәрі таныс әрі сүйкімді болады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды шетелге не басқа қалаға көшіп кеткен адамның туған жерін сағынуын айтқанда қолдануға болады. Мысалы, қалада оқып жүрген жас жігіт ауылын жиі еске алып, «ауылдың қарапайым тіршілігі де маған ыстық» десе, осы мақал дәл келеді. Ол туған жердің қадірін ұмытпауға тәрбиелейді.