Дін туралы 88
Дін туралы мақал-мәтелдер иман, адамгершілік, сабыр мен ізгілікті насихаттайтын халық даналығы.
88
Мақал-мәтел
28.5K
Қаралым
323
Орташа
Сұрыптау:
Аңқау елге - арамза молда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай діндар, білімді не беделді болып көрінген адамның аңқау, сенгіш елді алдап кетуі…
Ораза, намаз - тоқтықта,
Иман кетер жоқтықта.
Иман кетер жоқтықта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының дінге беріктігі, сабыры мен иманы қиындықта сыналатынын білдіреді. Тура…
Құдай атқан оңалар ,
Аруақ атқан оңалмас .
Аруақ атқан оңалмас .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге түскен ауыр сөз бен жаман қарғыс бірдей емес деген ойды…
Құран сөзі - Құдай сөзі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Құранның Алланың сөзі, яғни мұсылман үшін ең қасиетті, ең шынайы әрі ең сенімді рухани кітап…
Мединеде - Мұхаммед,
Түркістанда - Қожа Ахмет,
Самарқанда - Шер Ахмет,
Маңғыстауда - Пір Бекет.
Түркістанда - Қожа Ахмет,
Самарқанда - Шер Ахмет,
Маңғыстауда - Пір Бекет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қасиетті, киелі орындарды құрметтеуді білдіреді. Мұнда Мединедегі Мұхаммед пайғамбар…
Кәпір тоқ болса, мұсылман тыныш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ортада жат, бөтен, тіпті дін айырмасы бар адам тоқ әрі жайлы болса…
Көрші хақысы - Тәңір ақысы.
Негізгі мағынасы Көрші хақысы – өте қасиетті, киелі міндет. Мақалдың тура мағынасы: көршіге жасалған сый-құрмет, көмек…
Мұсылманшылық әсте-әсте,
Кәпір болу бір пәсте.
Кәпір болу бір пәсте.
Негізгі мағынасы Бұл мақал имандылық пен адамгершілікке бірден жету оңай еместігін, ал азғындық пен теріс жолға тез…
Адам - түп ата, Хауа - түп ана.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамзаттың бәрі бір бастаудан тарағанын білдіреді. «Адам» мен «Хауа» — ер мен әйелдің, яғни…
Құдай деген құр қалмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдайды аузына алып, шын көңілмен соған сенген адам құр қалмайды, яғни…
Әкеге бағыну - Аллаға бағыну,
Әкеге қарсылық - Аллаға қарсылық.
Әкеге қарсылық - Аллаға қарсылық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің айтқанын тыңдау, оның ақыл-кеңесін орындау. Астарлы мағынасы — әке…
Тіріге - сәлем, өліге - бата.
Негізгі мағынасы «Тіріге - сәлем, өліге - бата» мақалында екі өмірлік әдет қысқа да нұсқа түйінделген. Тірі адаммен…
Тірілігіміздің билігі «Арқар» ұранды төреде. Өліміміздің билігі «Алдияр» ұранды қожада.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қазақ қоғамындағы көне әлеуметтік тәртіпті астарлап көрсетеді. «Арқар» ұранды төре — ел…
Кітаптардың кітабы - ҚҰРАН.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Құранның дін тұрғысынан ғана емес, адамзатқа жол көрсететін ең ұлы кітап екенін білдіреді…
Айт, арапада өтірік сөйлегеннің
Намаз күні жүзі қара.
Намаз күні жүзі қара.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өтірік айту мен екіжүзділіктің түбі әшкере болатынын ескертеді. Адам бір күн алдауы мүмкін…
Ақырзамаң боларда әулие көбейеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — заман ауырлап, ақырзаман таяғанда әулие көп көрінеді деген сөз. Астарлы…
Әулие аттаған оңбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әулиенің басқан жерін, яғни қасиетті орынды аяқасты ету жақсылық…
Өлтіретін молда көп,
Өртейтін кітап көп.
Өртейтін кітап көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда «молда» мен «кітап» туралы айтылғандай көрінеді, бірақ астарында жалған…
Сұм қартайса, сопы болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда адам қартайған сайын жұмсарып, діндар, тақуа болып кететінін меңзегендей…
Иман тұрар тоқтықта,
Иман кетер жоқтықта.
Иман кетер жоқтықта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның рухани беріктігі мен сенімінің қиындықта сыналатынын айтады. Тоқшылықта адам…
Алла білгенді молда білмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені Алла толық білсе де, оны діндар адам, яғни молда біле…
Сұлуды сүю - пайғамбардың сүннәті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сұлулықты қадірлеу, көркемдікті тану және жақсыны жақсы көру — дін мен адамшылыққа жат емес…
Шариғат - ағып жатқан бұлақ,
Бұрынғының сөздері - жағалай біткен құрақ.
Бұрынғының сөздері - жағалай біткен құрақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал діннің, яғни шариғаттың өмірге бағыт беретін таза әрі тұрақты қайнар екенін меңзейді. Ағып…
Жақсы әйел - жарты иманың.
Негізгі мағынасы «Жақсы әйел - жарты иманың» деген мақал отбасы ішіндегі әйелдің орны мен қадірін жоғары бағалайды…
Құдай әлемнен бұрын қаламды жаратқан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қаламның жаратылуы әлемнен бұрын деп айтылған. Астарлы мағынасы — жазу…
Айтсаң, тілің күйеді,
Айтпасаң, дінің күйеді.
Айтпасаң, дінің күйеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды екіұдай күйге түсіретін қиын жағдайды білдіреді. Бір жағынан, шындықты айтсаң, басыңа…
Өзбектен дін қалды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзбек жұрты дінді берік ұстанатын халық деген ишара. Астарлы мағынасы…
Тұттаған сөзді қолдаған,
Мұхаммедке үмбет емес.
Мұхаммедке үмбет емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді жай ғана қайталап, оны сынамай қабылдай беретін адамды құптамайды. «Тұттаған сөз»…
Дінсіз - кәпір.
Негізгі мағынасы «Дінсіз - кәпір» деген мақал тура мағынасында дінді мойындамаған, иман жолынан алыстаған адамды…
Жаман түске де - садақа,
Жақсы түске де - садақа.
Жақсы түске де - садақа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал түс көргенде де адамның көңіліне екіұдай сезім ұялайтынын аңғартады. Жаман түс көрсең…
Сопы үгітшіл келеді,
Молда үмітшіл келеді.
Молда үмітшіл келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы бейнесі діндар, уағыз айтқыш адамдардың сөзі көбіне үмітке, жұбанышқа, ақыретке…
Жарлы деп сөкпе ,
Пайғамбарға тілің тиеді ,
Жалғыз деп сөкпе ,
Құдайға тілің тиеді.
Пайғамбарға тілің тиеді ,
Жалғыз деп сөкпе ,
Құдайға тілің тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кедей адамды, жалғыз жанды кемсітуге, сөзбен түйреуге болмайтынын ескертеді. Тура…
Қорқақтың бәрі Құдайшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда қорқақ адамды «Құдайшыл» деп атайды, бірақ оның астарында терең мысқыл…
Ұят бар жерде иман бар.
Негізгі мағынасы «Ұят бар жерде иман бар» деген мақал адамның ішкі ар-ожданын, тәрбиесін, адамгершілігін көрсетеді…
Мешітің алыс болса да,
Мазарың жақын болсын.
Мазарың жақын болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сыртқы діндарлықтан бұрын ішкі имандылық пен жақсы ат қалдыру маңызды екенін…
Шариғаттың шарты - иман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шариғаттың басты талабы — иман, яғни Аллаға сену. Астарлы мағынасы…
Салтын білмеген сауапты түсінбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өз халқының салт-дәстүрін, жөн-жоралғысын білмеген адам сауаптың, яғни…
Ашу - ақылдың дұшпаны,
Нәпсі - иманның дұпшаны.
Нәпсі - иманның дұпшаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ашуға ерік бермеуге, нәпсіні тыйып, сабыр мен парасатты жоғары қоюға үндейді. Тура…
Құдай - хақ , Құран - ақиқат.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Құдайдың барлығын, құдіретін және әділдігін мойындауды білдіреді. «Хақ» сөзі — шын, рас…
Күмән иманнан айырар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: күмән адамды сенімнен алыстатады. Астарлы мағынасы: орынсыз күдік, шүбә…
Ең көп оқылған
Аңқау елге - арамза молда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай діндар, білімді не беделді болып көрінген адамның аңқау, сенгіш елді алдап кетуі…
Ораза, намаз - тоқтықта,
Иман кетер жоқтықта.
Иман кетер жоқтықта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының дінге беріктігі, сабыры мен иманы қиындықта сыналатынын білдіреді. Тура…
Құдай атқан оңалар ,
Аруақ атқан оңалмас .
Аруақ атқан оңалмас .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге түскен ауыр сөз бен жаман қарғыс бірдей емес деген ойды…
Құран сөзі - Құдай сөзі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Құранның Алланың сөзі, яғни мұсылман үшін ең қасиетті, ең шынайы әрі ең сенімді рухани кітап…
Мединеде - Мұхаммед,
Түркістанда - Қожа Ахмет,
Самарқанда - Шер Ахмет,
Маңғыстауда - Пір Бекет.
Түркістанда - Қожа Ахмет,
Самарқанда - Шер Ахмет,
Маңғыстауда - Пір Бекет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қасиетті, киелі орындарды құрметтеуді білдіреді. Мұнда Мединедегі Мұхаммед пайғамбар…
«Дін туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың рухани дүниетанымы мен имандылыққа негізделген тәрбие ұстанымын жинақтаған даналық сөздер. Бұл санаттағы нақылдар Аллаға сенім, адалдық, нәпсіні тию, сабыр, шүкір, кешірім сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамның ішкі мәдениетін қалыптастыруға бағыттайды.
Мұнда кездесетін мақал-мәтелдер күнделікті өмірдегі әрекет пен ниеттің маңызын еске салып, жақсылыққа үндейді. Сондай-ақ қоғамдағы татулық, әділдік, үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау секілді қағидалардың дінмен сабақтастығын көрсетіп, ұрпаққа өнеге болатын тәлім береді.
Мұнда кездесетін мақал-мәтелдер күнделікті өмірдегі әрекет пен ниеттің маңызын еске салып, жақсылыққа үндейді. Сондай-ақ қоғамдағы татулық, әділдік, үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау секілді қағидалардың дінмен сабақтастығын көрсетіп, ұрпаққа өнеге болатын тәлім береді.