Айт, арапада өтірік сөйлегеннің
Намаз күні жүзі қара.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өтірік айту мен екіжүзділіктің түбі әшкере болатынын ескертеді. Адам бір күн алдауы мүмкін, бірақ уақыт өте шындық бәрібір көрінеді. Мұндағы тура мағынасы — өтірік сөйлеген кісі Арпада, яғни ел жиналған жерде де, намаз күні де абыройдан айрылады. Астарлы мағынасы — жалған сөз адамды ұятқа қалдырады, сенімнен айырады, рухани беделін түсіреді.
Образдар мен теңеулер
«Намаз күні» деген тіркес діни, қасиетті сәтті білдіреді. Осындай мезетте өтірік айту адамның ішкі тазалығы жоқ екенін көрсететіндей әсер береді. «Жүзі қара» деуі — бетінің қараюы емес, ар-намысының кірлеуі, ел алдында ұятқа қалуы. Яғни бет-жүз — адамның абыройының символы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды бүгінгі күні де адалдық пен сенім мәселесіне байланысты қолдануға болады. Мысалы, біреу жұмыста есепті қолдан бұрмалап, бастапқыда байқалмай қалуы мүмкін. Бірақ кейін тексеріс кезінде шындық ашылып, ол қызметінен де, беделінен де айырылуы ықтимал. Сондықтан мақал адамдарды өтіріктен, жалған сөйлеуден сақтандырады.
Namaz kúni júzi qara.