Кебін киген келмейді,
Кебенек киген келеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — өлген адам кебін киіп қайта келмейді, ал тірі адам кебенек киіп, әрлі-берлі жүріп келеді. Астарлы мағынасы — адам бұл дүниеде тірі жүргенде істі де, сөзді де, қарым-қатынасты да дұрыс жүргізуі керек. Өйткені өлген соң өкініп, қателікті түзету мүмкін болмайды. Мақал өмірдің қысқалығын, тіршіліктің бағасын және уақытында әрекет етудің маңызын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы кебін — өлімнің, қайтпас сапардың белгісі. Ал кебенек — жолға шыққан, тіршілік ішінде жүрген адамның киімі. Осы екі образ арқылы халық өмір мен өлімді салыстырады. Яғни біреуі — соңғы шек, екіншісі — әлі мүмкіндік бар кезең. Бұл теңеу адамға салмақпен ойлануды, әр істі тірі кезінде атқаруды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды жауапкершілік, уақытты босқа жібермеу, кеш болмай тұрғанда шешім қабылдау керек деген ойда қолданады. Мысалы, студент емтиханға соңғы түнде ғана дайындалмай, алдын ала оқуы керек, өйткені кейін кеш болуы мүмкін. Сол сияқты денсаулыққа да ерте мән бермесе, артынан өкініш қалады.
Kebenek kıgen keledi.